Kortdurende focusonderzoeken, onderzoek naar overheidsbeleid omtrent schoon drinkwater en sanitatie en een white paper over algoritmes: het zijn allemaal resultaten van internationale samenwerking van de Algemene Rekenkamer. Internationale kennisuitwisseling en samenwerking zijn belangrijk voor de kwaliteit en impact van ons werk.
Samen met rekenkamers in het buitenland ontwikkelen we internationale standaarden voor ons werk. Ook innoveren we onze methodes. Andere rekenkamers kunnen ons helpen te reflecteren op ons werk en vice versa.
Internationale werkgroepen en informele coalities
De Algemene Rekenkamer is lid van de wereldwijde koepelorganisatie INTOSAI en de Europese organisatie van rekenkamers EUROSAI. Binnen de Europese Unie werken we samen in het zogenaamde Contactcomité. Binnen deze organisaties zijn we actief lid van een aantal thematische werkgroepen. We kiezen daarbij bewust voor werkgroepen waarin thema’s centraal staan die een relatie hebben met doelen en onderzoeksprioriteiten uit onze strategie Vertrouwen in verantwoording (2021-2025).
Steeds vaker werken wij buiten deze werkgroepen informeel samen met rekenkamers of internationale organisaties om bepaalde kennis of producten van wederzijds belang snel en flexibel te kunnen ontwikkelen. Ook werken wij samen met andere rekenkamers binnen het Koninkrijk der Nederlanden (Aruba, Curaçao en Sint Maarten).
De International Organisation of Supreme Audit Institutions (INTOSAI) is de internationale koepelorganisatie van 190 rekenkamers wereldwijd. De organisatie faciliteert en stimuleert de uitwisseling van kennis en ervaring tussen rekenkamers.
De European Organisation of Supreme Audit Institutions (EUROSAI) is de Europese organisatie van 51 rekenkamers en één van de 7 regionale organisaties van INTOSAI.
De leden van het EU Contactcomité (CC) zijn de presidenten van nationale rekenkamers in de EU en van de Europese Rekenkamer. Het CC is een autonoom, onafhankelijk en niet-politiek gremium. Elk jaar vindt er een vergadering plaats om vraagstukken van gemeenschappelijk belang te bespreken.
Internationale samenwerking in ons onderzoek
Technologische ontwikkelingen, de energietransitie en de COVID-19-pandemie: veel thema’s waarnaar wij onderzoek doen beperken zich niet tot onze landsgrenzen. Daarnaast raakt regelgeving vanuit de EU steeds vaker beleidsterreinen. Daarom kijken we voorafgaand aan ieder onderzoek naar de meerwaarde van internationale samenwerking. Deze samenwerking kan variëren van het inwinnen van informatie tot het uitvoeren van (gezamenlijk) onderzoek met andere rekenkamers.
Zo publiceerden wij eind 2020 samen met 6 andere rekenkamers van EU-landen een onderzoek over de afwikkeling van banken die in financiële problemen raken. Meer informatie over de Europese Unie en onze onderzoeken met andere rekenkamers op EU-terrein.
Collegiale toetsing
Rekenkamers houden elkaar regelmatig een spiegel voor in de vorm van een peer review. Een peer review is een vorm van collegiale toetsing met aanbevelingen voor verbetering, aan de hand van internationale standaarden. In 2019-2020 hebben wij een peer review van ons eigen functioneren uit laten voeren door de rekenkamers van Zweden, het Verenigd Koninkrijk en Canada.
Andere rekenkamers vragen ons regelmatig om bij te dragen aan hun peer reviews. Zo hebben wij in 2021 samen met de rekenkamers van Polen en Oostenrijk een peer review van de Roemeense rekenkamer uitgevoerd. Beide vormen van collegiale toetsing bieden ons de gelegenheid om verder te professionaliseren en ons te laten inspireren door collega-rekenkamers. In 2024 werken we samen met de rekenkamer van Estland aan een peer review van de rekenkamer van Litouwen.
Nationaal en internationaal: onlosmakelijk verbonden
Toegang tot schoon drinkwater en sanitatie is van cruciaal belang voor onze gezondheid. Toch heeft niet iedereen deze toegang. De toenmalige minister voor BHOS heeft daarom toegezegd om mensen in ontwikkelingslanden toegang te geven. Maar bereikte de minister ook wie ze wilde bereiken en krijgen deze mensen wel blijvend toegang tot schoon drinkwater en sanitatie? Wordt het Parlement goed informeert over de resultaten en is er voldoende gedaan met de uitkomsten van eerdere onderzoeken?
In opvolging op ons onderzoek uit 2008 heeft de Algemene Rekenkamer opnieuw onderzoek gedaan. Hiervoor zijn we afgereisd naar Ghana, Bangladesh en Mozambique. We spraken daar met de Nederlandse ambassades, de projectontwikkelaars en uitvoerders van projecten en natuurlijk met de lokale bevolking en overheid.
- Over dit onderzoek hebben wij een rapport gepubliceerd. Hierin staan onze bevindingen, aanbevelingen en de reactie van de minister;
Daarnaast hebben we een podcast opgenomen waarin we meer vertellen over onze ervaringen tijdens het onderzoek.
Data zijn voor rekenkamers een steeds belangrijker hulpmiddel. Doordat de overheid de afgelopen jaren sterk is gedigitaliseerd, zijn er steeds meer data beschikbaar die bruikbaar zijn voor ons onderzoek. Zie ook onze webpagina Data in onderzoek.
Samen met buitenlandse rekenkamers bespreken wij de ontwikkelingen in digitalisering en de mogelijkheden en uitdagingen die deze ons opleveren.
We hebben een online cursus voor ambtenaren wereldwijd gepubliceerd over het gebruik van data-analyse in audits.
Ook delen wij binnen een informele projectgroep van 7 rekenkamers praktische kennis rondom het gebruik van data, zoals programmeercodes.
- Deze samenwerking resulteerde in een white paper over hoe rekenkamers algoritmes kunnen onderzoeken.
- Onze onderzoekers schreven hierover een artikel in het magazine van INTOSAI.
Duurzame ontwikkeling is een breed maatschappelijk vraagstuk dat regelmatig aandacht krijgt in ons onderzoek. Zo hebben wij onderzoek gedaan naar overheidsbeleid om mensen in ontwikkelingslanden van schoon drinkwater en sanitaire voorzieningen te voorzien.
In onze internationale contacten gebruiken we de 17 duurzame ontwikkelingsdoelen van de VN als gezamenlijk referentiekader voor rekenkameronderzoek en het gesprek met stakeholders. De nadruk ligt hierbij op de implementatie van de doelen op nationaal niveau en de versterking van publieke dienstverlening en publieke verantwoording.
- Binnen EUROSAI nemen wij actief deel aan de werkgroep Environmental Auditing. Zo publiceerden we eerder samen met 13 andere Europese rekenkamers een onderzoek naar beleid om luchtkwaliteit te verbeteren.