De Algemene Rekenkamer heeft onderzoek gedaan naar het Jaarverslag 2025 en de bedrijfsvoering van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.
Onze conclusies
Bij het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) waren in 2025 de uitgaven € 34.830,4 miljoen, de ontvangsten € 1.309,2 miljoen en de verplichtingen € 40.443,8 miljoen.
Wie zorg nodig heeft, moet op tijd goede zorg krijgen. Maar het is steeds moeilijker om mensen te vinden om die zorg te geven. En de uitgaven aan zorg stijgen met de jaren, onder andere door de vergrijzing en meer chronisch zieken. De minister van VWS heeft daarom akkoorden gesloten om de zorg te veranderen, zodat de komende jaren minder zorgpersoneel nodig is en de uitgaven minder hard stijgen. Ze weet alleen niet of dat goed genoeg lukt. Ook weet ze vaak niet hoeveel mensen nodig zijn om nieuwe wetten uit te voeren. Wel heeft ze ervoor gezorgd dat er bij een crisis extra personeel is; in geval van nood zijn 5.000 oud-zorgmedewerkers als reservisten beschikbaar om in te springen. Op haar eigen ministerie heeft de minister 2 grote problemen opgelost. Subsidies en inkopen gaan nu goed, terwijl dat lang niet zo was.
5.000 zorgreservisten staan klaar
Er staat een Nationale Zorgreserve van 5.000 oud-zorgmedewerkers klaar waarvan verwacht wordt dat ze bij een zorgcrisis meteen kunnen bijspringen. De minister heeft nog niet getest of dit werkt. We beoordelen het gevoerde beleid voor de zorgreserve als toereikend.
2 hardnekkige problemen in de bedrijfsvoering opgelost
Het ministerie controleert in 2025 goed of subsidies worden uitgegeven volgens de regels en de bedoeling van de wet. Daarmee zijn de problemen in het subsidiebeheer opgelost, die er al waren sinds 2016 en extra zichtbaar werden in de coronacrisis. Ook de problemen in het inkoopbeheer, vanaf 2019, zijn nu opgelost. De belangrijkste maatregelen om in te kopen volgens de aanbestedingsregels zijn op orde. Het financieel beheer is nog niet op orde, maar we zien wel dat de nieuwe manier van werken in de financiële functie goed uitpakt voor de organisatie. Het is belangrijk dat het ministerie deze verbetering vasthoudt. Positief is verder dat de minister in 2025 veel minder geld niet volgens de regels heeft besteed dan in voorgaande jaren.
Bouw PALLAS-reactor: nog geen interne controleur
De minister laat een kernreactor bouwen om medicijnen te maken voor het behandelen van kanker. Het is belangrijk dat ze weet of de bouw van de kernreactor op schema ligt, de kosten niet uit de hand lopen en dat ze weet welke risico’s er spelen. Een interne controleur kan hierbij helpen, maar die is er nog niet.
Hebben de zorgakkoorden genoeg resultaat?
De minister heeft het Integraal Zorgakkoord en een aanvullend akkoord afgesloten om de zorg te veranderen, zodat minder personeel nodig is en de uitgaven beheersbaarder worden. De minister weet wat er bereikt wordt met de akkoorden, maar nog niet of alle initiatieven samen genoeg zijn om de zorg goed, toegankelijk en betaalbaar te houden in de toekomst.
De minister vraagt niet alle uitvoerders om een uitvoeringstoets
De minister betrekt organisaties die nieuwe wetten moeten gaan uitvoeren meestal goed bij het maken van die wetten. Maar ze vraagt niet alle relevante organisaties om uitvoeringstoetsen.
Samenvattend oordeel over de financiële informatie in het Jaarverslag 2025 van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
Oordelen zijn positief, met uitzondering van het totaalbedrag voor de agentschappen en 3 artikelen
Voor de meeste totaalbedragen in de financiële verantwoording geldt dat de cijfers kloppen en het geld volgens de regels is besteed. Voor het totaalbedrag voor de agentschappen is ons oordeel echter negatief en dat geldt ook voor de artikelen 2, 3 en 10.
Onvolkomenheden bij het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
|
Bestaande onvolkomenheid |
2022 |
2023 |
2024 |
2025 |
Ontwikkeling in 2025 |
|---|---|---|---|---|---|
| Financieel beheer | ⛒ | ✖ | ✖ | ✖ | ► |
|
Nieuwe onvolkomenheden | |||||
| Uitvoeringstoetsen | ✖ | ||||
| Pallas (aandachtspunt) | ✖ | ||||
|
Opgeloste onvolkomenheden | |||||
| Inkoopbeheer | ✖ | ✖ | ✔ | ||
| Subsidiebeheer | ✖ | ✖ | ✖ | ✔ |
| ✖ ⛒ ✔ ► | Onvolkomenheid Ernstige onvolkomenheid Opgelost. De maatregelen werken De minister heeft vooruitgang geboekt |
Voor een beschrijving van de tabel zie hoofdstuk 4 van de pdf van het volledige rapport.