Resultaten verantwoordingsonderzoek 2025 ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

Onze conclusies

Bij het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap waren in 2025 de uitgaven € 59,5 miljard, de ontvangsten € 3,4 miljard en de verplichtingen € 61,9 miljard.

De minister van OCW wil het lerarentekort terugdringen, gelijke kansen bevorderen en ervoor zorgen dat kinderen beter kunnen lezen en rekenen. Zij geeft daar veel geld aan uit. Maar het is vaak niet duidelijk hoe het geld leerlingen en studenten helpt. De minister van OCW kan vooraf duidelijker aangeven wat ze wil bereiken en hoe. Dan kan zij achteraf laten zien wat zij voor leerlingen en studenten heeft bereikt.

De minister van OCW laat beter zien wat zij doet, maar nog niet wat ze bereikt

In haar begroting en jaarverslag 2025 geeft de minister van OCW aan wat ze heeft gedaan, maar nog niet wat zij bereikt heeft voor de ontwikkeling van leerlingen en studenten. We keken dit jaar naar het verbeteren van gelijke kansen in het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) en van basisvaardigheden in het basisonderwijs. We zien dat de minister van OCW meer informatie heeft over wat scholen doen om gelijke kansen voor kwetsbare mbo-studenten te verbeteren. Maar de minister van OCW heeft nog niet duidelijk gemaakt wat ‘gelijke kansen’ zijn. Dat is nodig om straks te kunnen zien of het beleid werkt.

Ze weet ook dat er nog veel moet gebeuren om alle leerlingen beter te laten lezen en rekenen. Maar we kunnen niet precies zien hoeveel geld de minister van OCW heeft uitgegeven om de basisvaardigheden te verbeteren. Het zou helpen als zij in haar nieuwe begroting duidelijk maakt wat ze precies wil bereiken. Dan kan ze daarna laten zien wat dat leerlingen en studenten heeft opgeleverd.

Beperkt zicht op de afgifte van toelaatbaarheidsverklaringen door samenwerkingsverbanden in de praktijk

Een groot deel van het onderwijsgeld (ongeveer € 29 miljard) gaat naar het primair en voortgezet onderwijs. De minister van OCW wil dat alle leerlingen passend onderwijs krijgen. Leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben, kunnen die krijgen op een reguliere school of in het gespecialiseerd onderwijs. In totaal gaf de minister van OCW € 2,2 miljard uit aan passend onderwijs. Daarvan ging € 1,4 miljard af voor het gespecialiseerd onderwijs. Leerlingen kunnen alleen naar het gespecialiseerd onderwijs met een toelaatbaarheidsverklaring (tlv). Samenwerkingsverbanden geven deze verklaringen af. De staatssecretaris heeft niet genoeg informatie om te beoordelen of de samenwerkingsverbanden dit goed doen.

Ook in 2025 geen controle op de toelaatbaarheidsverklaring

In de toelaatbaarheidsverklaring staat ook hoeveel extra ondersteuning een leerling nodig heeft. Hoe meer ondersteuning, hoe meer geld een school krijgt. De minister van OCW controleert net als in 2024 niet of het bedrag dat scholen vragen klopt. Hierdoor is er een risico dat scholen te veel geld krijgen. Dat kan ten koste gaan van budget voor andere kinderen die passende ondersteuning nodig hebben. De minister van OCW is in 2025 nagegaan welke maatregelen nodig zijn voor het instellen van deze controle. Mogelijk is hier een wijziging van wet- en regelgeving voor nodig.

Samenvattend oordeel over de financiële informatie in het Jaarverslag 2025 van het ministerie van OCW

Negatieve oordelen bij het totaal van de afgerekende voorschotten, de agentschappen en bij 1 artikel
Alle totaalbedragen in de financiële verantwoording kloppen. Het geld is echter niet altijd volgens de regels besteed. Hierdoor is ons oordeel over de totaalbedragen negatief bij de afgerekende voorschotten en de agentschappen.
Voor artikel 95 is ons oordeel negatief.

Onvolkomenheden bij het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap

Bestaande onvolkomenheden	2022	2023	2024	2025	Ontwikkelingen in 2025
M&O-beleid subsidies onderwijsinstellingen	✖	✖	✖	✖	►
M&O-beleid bekostiging onderwijsinstellingen			✖	✖	►
Nieuwe onvolkomenheid
Uitvoeringstoetsen Inspectie van het onderwijs				✖

Legenda

✖ ►	Onvolkomenheid De minister heeft afgelopen jaar vooruitgang geboekt in het oplossen van de onvolkomenheid

Voor een beschrijving van de tabel zie hoofdstuk 4 van de pdf van het volledige rapport.