Resultaten verantwoordingsonderzoek 2025 ministerie van Asiel en Migratie

Onze conclusies

Bij het ministerie van Asiel en Migratie (AenM) waren in 2025 de uitgaven € 7.610,8 miljoen, de ontvangsten € 463,4 miljoen en de verplichtingen € 7.665,2 miljoen.

De minister van AenM is verantwoordelijk voor onder andere asiel- en migratiebeleid. Voor dit verantwoordingsonderzoek heeft de Algemene Rekenkamer 2 onderzoeken uitgevoerd bij de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND), het agentschap van het ministerie van AenM. We onderzochten het screenen op terrorisme in de asiel- en nareisprocedure en de beslistermijnen bij de IND. We concluderen dat de IND er gemiddeld 2 jaar over doet om asielzoekers te screenen, in plaats van de afgesproken 14 dagen. Dit hangt samen met onze conclusie dat er steeds langere doorlooptijden en achterstanden in de asielprocedures zijn. De minister zou de IND beter kunnen aansturen, zodat de IND sneller voldoet aan de wettelijke beslistermijnen.

Het ministerie van AenM is nieuw. 2025 is het eerste jaar waarover wij in ons verantwoordingsonderzoek apart verslag doen van dit ministerie. De minister van AenM gaat over meer dan alleen asiel; ook reguliere migratie, grenscontroles en opvang van ontheemde Oekraïners behoren tot zijn taken. De asielketen staat echter in de schijnwerpers.

Screening asielzoekers te laat

De screening op terrorisme door de IND is minder effectief omdat de IND er gemiddeld 2 jaar over doet om asielzoekers te screenen, in plaats van binnen de afgesproken 14 dagen. Screening door de IND is niet het enige moment in de asielketen waar signalen van terrorismedreigingen opgevangen worden. Er zijn meer momenten in de asielprocedure, zoals bij het identificatie- en registratieproces voorafgaand aan de asielprocedure, bij de interviews door de IND met de asielzoeker, door signalen vanuit het COA of van andere mede-asielzoekers. 100% uitsluiten van elk risico is volgens de minister echter onmogelijk. We beoordelen het gevoerde beleid voor het screenen van asielzoekers als zorgelijk.

Beslistermijnen in de asielprocedure vaak niet gehaald

Het moment waarop de IND een interview heeft met de asielzoeker is steeds later in de asielprocedure. Dat blijkt uit ons onderzoek naar de beslistermijnen in de asielprocedures. Daardoor ontstaan er steeds meer achterstanden. De gemiddelde doorlooptijd is 67 weken, waar dit in 2022 nog 31 weken was. Dit heeft meerdere oorzaken. Sommige daarvan liggen buiten de IND, bijvoorbeeld grotere toestroom van asielzoekers en andere prioritering van de politiek. Een andere oorzaak waar de IND wel invloed op heeft, is het gebrek aan monitoring en sturing op de werking van eigen maatregelen. Dit komt omdat de IND de juiste data niet voorhanden heeft om de effecten van de maatregelen in kaart te brengen. De minister stuurt ook niet op het inzichtelijk maken van de effecten van de maatregelen. Door de invoering van het Asiel- en Migratiepact op 12 juni 2026 is het wegwerken van de achterstanden een uitdaging voor de IND, omdat de minister voorrang geeft aan tijdig beslissen op nieuwe instroom. Hierdoor kost het wegwerken van achterstanden in bestaande aanvragen volgens de IND minimaal 5 jaar. We vragen ons af hoe zich dit verhoudt tot de algemene beginselen van behoorlijk bestuur.

Samenvattend oordeel over de financiële informatie in het Jaarverslag 2025 van het ministerie van AenM

Oordelen zijn positief, met uitzondering van het totaalbedrag voor de agentschappen
Voor de meeste totaalbedragen in de financiële verantwoording geldt dat de cijfers kloppen en het geld volgens de regels is besteed. Voor het totaalbedrag voor de agentschappen is ons oordeel echter negatief.

Onvolkomenheden bij het ministerie van Asiel en Migratie

Bestaande onvolkomenheid	2022	2023	2024	2025	Ontwikkelingen in 2025
Accreditaties IT-systemen en opvolging verbeterpunten beveiligingstesten			✖	✖	►
Nieuwe onvolkomenheid
Uitvoeringstoetsen Inspectie van het onderwijs				✖	►
Prestatieverklaringen IND		✖	✖	✔

Legenda

✖ ► ∥

Onvolkomenheid De minister heeft vooruitgang geboekt De minister heeft weinig tot geen vooruitgang geboekt in het oplossen van de onvolkomenheid

Voor een beschrijving van de tabel zie hoofdstuk 4 van de pdf van het volledige rapport.