Doelmatigheids- en doeltreffendheidsonderzoek

We gaan na of de rijksoverheid het publieke geld, jaarlijks zo’n 280 miljard euro, volgens de regels heeft ontvangen en uitgegeven. We onderzoeken ook of het beleid van de minister goed werkt. En we gaan bij ons onderzoek na of de rijksoverheid efficiënt werkt. Kortom: we laten zien wat het publieke geld oplevert.

Doelmatigheids- en doeltreffendheidsonderzoek

De Algemene Rekenkamer onderzoekt of de rijksoverheid zinnig, zuinig en zorgvuldig met geld omgaat. Dat doen we op verschillende manieren. 

We controleren of de rijksoverheid zorgvuldig - volgens de regels-  met publiek geld omgaat. De resultaten presenteren we aan de Tweede Kamer op Verantwoordingsdag.

Om erachter te komen of burgers waar voor hun geld krijgen, 
onderzoekt de Algemene Rekenkamer ook wat de kosten en effecten van beleid zijn.  Dit brengen we op veel verschillende terreinen in kaart. 

Een paar voorbeelden:

De Algemene Rekenkamer onderzocht de militaire missie in Mali. Daaruit bleek dat er gebrek was aan materieel. Andere onderdelen van de krijgsmacht moesten mensen of middelen afstaan aan de eenheid die naar Mali werd uitgezonden. Ook konden eenheden soms niet gezamenlijk oefenen. Wij concludeerden dat de minister van Defensie vooraf meer rekening moet houden met de impact van een vredesmissie op de rest van de krijgsmacht.

We onderzoeken ook wat beleid kost en wat het oplevert. 

Uit het onderzoek naar Luchtkwaliteit bleek bijvoorbeeld dat acht landelijke verkeersmaatregelen uit het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit leidden tot 2% minder uitstoot van schadelijke uitlaatgassen. De gezondheidswinst van deze maatregelen was gering. We concludeerden dat de minister met minder geld waarschijnlijk meer had kunnen bereiken. 

Met dit soort onderzoeken informeren we de Tweede Kamer en het kabinet hoe met beleid betere resultaten kunnen worden bereikt. En we geven iedereen inzicht in de prestaties van de rijksoverheid. Omdat we vinden dat inzicht de basis is voor vertrouwen. 

Heeft het beleid van de minister de gewenste uitkomst?

We onderzoeken of het beleid van de minister doeltreffend is. Daarbij kijken we aan de ene kant of de gewenste resultaten met het beleid van de minister kunnen worden gehaald. Aan de andere kant kijken we naar de uitvoering van het beleid: gebeurt er wat er is afgesproken en zijn de resultaten zoals bedoeld?

Gaat de rijksoverheid efficiënt om met belastinggeld?

Ook gaan we bij ons onderzoek waar mogelijk na of de rijksoverheid doelmatig werkt: zet de minister de juiste hoeveelheid geld in om de gewenste resultaten te behalen? Zijn er geen andere (goedkopere) manieren om hetzelfde te bereiken?

We doen aanbevelingen voor doelmatiger en doeltreffender beleid

Soms leidt het beleid van de overheid niet tot de gewenste resultaten. Met ons onderzoek willen we inzicht krijgen in de oorzaken en eventuele trends signaleren. Zo kunnen we de Tweede Kamer en het kabinet adviseren wat er moet gebeuren om wel te komen tot de beoogde resultaten.
Voorbeelden van oorzaken zijn:

  • Het beleid bevat regels die in de praktijk te ingewikkeld of juist te beperkt zijn.
  • De minister stelt te weinig geld beschikbaar aan de instelling(en) die het beleid moet(en) uitvoeren.
  • De minister oefent te weinig controle uit op de uitvoering van het beleid door derden.
  • Maatschappelijke ontwikkelingen zorgen ervoor dat het beleid anders uitpakt dan was bedoeld.

Meer dan twee eeuwen van onderzoekGeschiedenis van het doelmatigheidsonderzoek