Pand aan het Lange Voorhout 8

Van woonhuis, klooster, kruithuis, kogelgieterij, kantoor voor 'Commissie Zaken, Maaten en Gewigten' tot pand voor de Algemene Rekenkamer. Zowel de geschiedenis als het huidige pand aan het prachtige Lange Voorhout is kleurrijk. De laatste grote verandering was in 1997. Naar ontwerp van Aldo van Eyk verrees een nieuw gebouw achter de gevel. Het pand van de Algemene Rekenkamer is eigendom van het Rijksvastgoedbedrijf.

Historische locatie

De eerste koopakte van een woonhuis aan het Lange Voorhout 8 stamt uit 1394. Aan de voorgevel op het Lange Voorhout is bij de nieuwbouw niets veranderd. Het eeuwenoude stadsbeeld is intact gebleven.

Lange Voorhout 8

1404: stichting klooster

Het oudste gedeelte van ons pand dateert uit de Middeleeuwen. De graaf van Holland schonk het huis rond 1404 aan de orde der Dominicanen. De monniken hebben er van 1404 tot 1575 gewoond. De Kloosterkerk getuigt nog van dit stuk uit de geschiedenis. In 1690 ontplofte het kruithuis, waardoor het kloostergebouw werd vernietigd. Er bleef slechts één muur over, die tot op de dag van vandaag overeind staat.  

1868: vestiging Algemene Rekenkamer

Er was een grote verbouwing nodig voordat de Algemene Rekenkamer zich hier kon vestigen. De Kleine Kazernestraat werd met twee meter verbreed, waardoor de voorgevel aan die zijde één van de ramen verloor. Deze aanhechting is nog steeds te zien.

1884: uitbreiding met "Grootboekgebouw"

Het Grootboekgebouw is gebouwd als archiefgebouw naar ontwerp van C.H. Peters. Op de ronde traptoren liepen vele Rekenmeesters naar het archief van de hoofdboekhouding van de Staat der Nederlanden. Hier werden de duplicaten van de Grootboeken der Nationale Schuld bewaard. Deze boeken werden met de bakfiets van de Rekenkamer naar de ministeries vervoerd.

Ronde vormen in ontwerp

Van Eyck vond in het torentje van het Grootboekgebouw de inspiratie van zijn ontwerp. De gangen draaien in een wisselende breedte langs de kamers en in cirkels rondom de trappenhuizen en ellipsvormige vergaderzalen.

Bibliotheek

Bibliotheek verbindt

De bibliotheek verbindt de drie delen waaruit de nieuwbouw is opgebouwd. De kamers hebben vaak meer dan vier wanden. Het licht valt van meerdere kanten binnen. Geen verdieping in het pand is hetzelfde. 

Oude muur uit kloostertijd

Verrast door oude kloostermuur

Tijdens de nieuwbouw in de jaren negentig kwam een 80 cm dikke oude kloostermuur als verrassing tevoorschijn. Deze gotische muur is gerestaureerd. De Kloosterkerk en muur zijn het enige dat nog van het klooster rest.  Zo vormen de gebouwen van door de eeuwen heen een mooi beeld van de diepe wortels in de geschiedenis van dit pand, uitstrekkend naar nu.

Kleuren en tegels

Op de gevel zijn tegelpatronen in zestien kleuren verwerkt. Kunstschilder Jaap Hillenius maakte het ontwerp voor de kleurstroken. En wie goed kijkt, ziet dat de ramen per verdieping steeds één tegelbaantje - dat is vier centimeter aan weerszijden - breder worden. Een subtiel detail dat helpt om de gevels van de geijkte monotonie van de meeste kantoorgebouwen te bevrijden.

Het echtpaar van Eyk, de architecten

Aldo van Eyck werd bekend door de bouw van het Burgerweeshuis in Amsterdam aan het eind van de jaren vijftig. Later realiseerde hij samen met zijn vrouw Hannie van Eyck-van Rooijen onder meer het Hubertushuis in Amsterdam (1987), de gebouwen van Estec bij Noordwijk (1989), de Molukse kerk in Deventer (1992) en het kantorencomplex Tripolis in Amsterdam (1994).

Renovatie en herinrichting Grootboekzaal

Grootboekzaal

Grootboekzaal

Grootboekzaal in ere hersteld

Na een grondige verbouwing is de vernieuwde Grootboekzaal in 2017 weer in gebruik genomen. Het metselwerk, de terracotta ornamenten en het dak zijn hersteld. De grote glazen deuren verbinden de zaal met de buitenruimte waar de vroegere kloostertuin lag. De kleden aan de muur verwijzen naar dit verleden. Zij zijn geverfd met de kruiden die vroeger in de kruidentuin van het klooster groeiden. 

Licht, warm en multifunctioneel

Bij het herstel van de plafondgewelven werd een belangrijke ontdekking gedaan. Onder het aangedane stucwerk bleek het oorspronkelijk schoon metselwerk nog grotendeels aanwezig en intact. Na restauratie hiervan vormen de prachtige gewelven een belangrijke toevoeging aan het monumentale karakter van de ruimte. Bij de herinrichting is de monumentale, eikenhouten tweedeurs Grootboekkast na zorgvuldige restauratie teruggeplaatst. De ruimte is niet langer donker en dampig maar licht en warm. Het is nu een multifunctionele ruimte, geschikt voor ontvangsten en bijeenkomsten.