De Algemene Rekenkamer heeft onderzoek gedaan naar het Jaarverslag 2025 en de bedrijfsvoering van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid.
Onze conclusies
Bij het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) waren in 2025 de uitgaven € 60,9 miljard, de ontvangsten € 2,6 miljard en de verplichtingen € 60,9 miljard.
De minister van SZW moet er beter op letten dat sociale uitkeringen volgens de regels aan burgers worden betaald. Het zijn de organisaties UWV en SVB die de uitvoering doen, de minister erkent dat hij daar beter toezicht op moet houden. Daarnaast zien wij nog weinig verbetering in de bescherming van slachtoffers van arbeidsuitbuiting en ernstige benadeling door werkgevers.
Ontoereikend toezicht
De minister heeft in zijn toezicht op het UWV en de SVB te weinig aandacht voor de juistheid van uitkeringsbesluiten. Naast de WIA betreft dit ook andere uitkeringen. De minister heeft daarom geen zekerheid over de rechtmatigheid van de uitgaven aan de Wajong (€ 4,4 miljard). Voor de kinderbijslag en de AOW geldt dit niet, omdat deze regelingen eenvoudiger zijn en de kans op fouten daardoor kleiner is.
Weinig vooruitgang in bestrijding arbeidsuitbuiting
De minister probeert arbeidsuitbuiting te bestrijden, maar voorlopig zien wij nog niet veel effect. Wel deelt de inspectie meer boetes en waarschuwingen uit dan een paar jaar geleden. In dit onderzoek hebben wij vooral gekeken naar de bescherming van slachtoffers van uitbuiting als er geen strafzaak van komt. Deze ‘ernstig benadeelden’ kunnen sinds kort een noodbed krijgen, dus tijdelijk ergens anders wonen, maar daar wordt nog weinig gebruik van gemaakt. Of andere hulp werkt, weet de minister niet. Al met al beoordelen we de bestrijding van arbeidsuitbuiting en ernstige benadeling als matig.
Eigen rapportages minister zeggen weinig over effecten
De minister publiceert ook zelf resultaten van zijn beleid. Dit jaar hebben we gekeken naar de rapportages over:
- aanpak van arbeidsuitbuiting;
- hulp aan mensen die hun energierekening niet of nauwelijks kunnen betalen (Tijdelijk Noodfonds Energie);
- subsidies om te zorgen dat mensen gezond langer kunnen doorwerken of juist vroeger stoppen als dat nodig is (MDIEU-regeling).
De minister publiceert wel enkele cijfers over deze onderwerpen, maar die zeggen niet veel over de vraag of dit beleid nu echt geholpen heeft om het probleem op te lossen.
Samenvattend oordeel over de financiële informatie in het Jaarverslag 2025 van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
Negatieve oordelen bij het totaal van de afgerekende voorschotten en bij 3 artikelen
Alle totaalbedragen in de financiële verantwoording kloppen. Het geld is volgens de regels besteed, met uitzondering van het totaalbedrag van de afgerekende voorschotten.
Voor de artikelen 3, 8 en 9 is ons oordeel negatief.
Onvolkomenheden bij het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid
|
Bestaande onvolkomenheid |
2022 |
2023 |
2024 |
2025 |
Ontwikkeling in 2025 |
|---|---|---|---|---|---|
| Financieel beheer Rijksdienst Caribisch Nederland-unit SZW | ✖ | ✖ | ✖ | ✖ | ► |
|
Nieuwe onvolkomenheid | |||||
| Sturing en toezicht op rechtmatigheid uitkeringen | ✖ |
| ✖ ► | Onvolkomenheid De minister heeft afgelopen jaar vooruitgang geboekt in het oplossen van de onvolkomenheid |
Voor een beschrijving van de tabel zie hoofdstuk 4 van de pdf van het volledige rapport.