Resultaten verantwoordingsonderzoek 2025 Koninkrijksrelaties en BES-fonds

Onze conclusies

Bij het begrotingshoofdstuk Koninkrijksrelaties waren in 2025 de uitgaven € 232,2 miljoen, de ontvangsten € 201,4 miljoen en de verplichtingen € 254,1 miljoen. Bij het BES-fonds waren de uitgaven € 93,8 miljoen, de ontvangsten € 93,8 miljoen en de verplichtingen € 91 miljoen.

Een deel van het geld van het begrotingshoofdstuk Koninkrijksrelaties gaat naar de landen Aruba, Curaçao en Sint Maarten. Samen met Nederland vormen zij het Koninkrijk der Nederlanden. Het geld uit het BES-fonds gaat naar Bonaire, Sint Eustatius en Saba. Deze 3 bijzondere gemeenten noemen we Caribisch Nederland. De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties is verantwoordelijk voor het financieel beheer van dit hoofdstuk en fonds. De financiële informatie in het Jaarverslag 2025 van Koninkrijksrelaties en BES-fonds voldoet aan alle eisen. Op totaalniveau kloppen de cijfers en is het geld volgens de regels besteed.

Geen strategische voorraden in Caribisch Nederland

Dit jaar onderzochten we de strategische voorraden in Caribisch Nederland. Een strategische voorraad is een extra voorraad of reserve die alleen wordt gebruikt als de aanvoer wordt onderbroken door een crisis. We concluderen dat er op Bonaire, Sint Eustatius en Saba geen strategische voorraden zijn. Dat vinden wij zorgelijk.
Strategische voorraden (drink)water, voedsel, brandstof en medicijnen zijn extra belangrijk voor Caribisch Nederland. De eilanden zijn namelijk bijna volledig afhankelijk van import. Tegelijkertijd wordt de veiligheid op verschillende manieren bedreigd. Bijvoorbeeld door orkanen of vulkaanuitbarstingen op Saba en Sint Eustatius. En in januari bleek de geopolitieke situatie in Venezuela (op 70 km van Bonaire) zo fragiel dat Nederlandse luchtvaartmaatschappijen tijdelijk het vliegverkeer van en naar het Caribisch gebied stillegden.
Omdat er geen strategische voorraden zijn, hebben we in kaart gebracht welke reguliere voorraden er op de 3 eilanden zijn. Er is wel redelijk veel brandstof en medicijnen aanwezig, maar (drink)water en voedsel is ook in de reguliere voorraad beperkt. Valt de drinkwatervoorziening uit of valt de wekelijkse aanvoer van verse producten stil? Dan zijn eilandbewoners voor (drink)water en voedsel al snel afhankelijk van private partijen. Beleid voor strategische voorraden in Caribisch Nederland is er nauwelijks. Daardoor zijn er ook geen duidelijke afspraken gemaakt tussen de rijksoverheid, de eilandbesturen, private partijen en vitale sectoren. Het is niet duidelijk wie waarvoor verantwoordelijk is. Wij bevelen het kabinet aan te zorgen voor voldoende strategische voorraden. En om beter vast te leggen wie daarvoor verantwoordelijk is.

Nog steeds knelpunten bij bijzondere uitkeringen

In 2021 onderzochten we op verzoek van de Tweede Kamer de bijzondere uitkeringen aan Caribisch Nederland. De minister van BZK slaagde er toen niet in om samenhang te realiseren in het rijksbeleid voor Caribisch Nederland. Is er nu, 5 jaar later, iets verbeterd? De minister heeft inmiddels diverse maatregelen genomen. Maar of die allemaal hebben gewerkt, kunnen we niet vaststellen. We zien wel dat het aantal bijzondere uitkeringen en het totale bedrag dat de eilanden ontvangen, is toegenomen. Een compleet en kloppend overzicht van de bijzondere uitkeringen heeft de minister, net als in 2021, echter niet. Ook zien we dat voor Bonaire en Sint Eustatius het financieel beheer is versterkt, maar nog niet structureel geborgd.

Samenvattend oordeel over de financiële informatie in het Jaarverslag 2025 van het begrotingshoofdstuk Koninkrijksrelaties

Alle oordelen zijn positief
Alle totaalbedragen in de financiële verantwoording kloppen en het geld is volgens de regels besteed. 
Ook voor de artikelen zijn onze oordelen positief.

Samenvattend oordeel over de financiële informatie in het Jaarverslag 2025 van het BES-fonds

Alle oordelen zijn positief
Alle totaalbedragen in de financiële verantwoording kloppen en het geld is volgens de regels besteed.
Ook voor de artikelen zijn onze oordelen positief.