Dit onderzoek is een voorpublicatie uit het Verantwoordingsonderzoek 2025 van de Algemene Rekenkamer, dat verschijnt op 20 mei 2026. Het VO2025 heeft als thema ‘Veiligheid van Nederland’. 

Onder EU-regelgeving heeft Nederland verplichtingen om bepaalde strategische voorraden aan te houden. Onder een strategische voorraad verstaan wij een extra voorraad of reserve van grondstoffen die achter de hand wordt gehouden. Deze voorraad is niet beschikbaar voor normaal gebruik en wordt alleen aangewend wanneer de aanvoer wordt onderbroken door een crisis. Deze EU-regelgeving geldt echter niet voor Bonaire, Sint Eustatius en Saba (Caribisch Nederland). Uit onderzoek van de Algemene Rekenkamer blijkt dat er geen strategische voorraden (drink)water, voedsel, medicijnen of brandstof zijn aangelegd voor de inwoners van Bonaire, Sint Eustatius en Saba. Ondanks de kwetsbaarheid van Caribisch Nederland voor natuurdreigingen, zoals orkanen of vulkaanuitbarstingen, en de gespannen situatie in Venezuela op nog geen 70 kilometer afstand van Bonaire, heeft het kabinet geen doelen voor een strategische voorraad opgesteld. In geval van een crisis is bijvoorbeeld de voorraad drinkwater op de eilanden binnen enkele dagen uitgeput. 

Reguliere voorraad van (drink)water en vers voedsel in Caribisch Nederland is beperkt

In deze afbeelding is te zien hoeveel dagen reguliere voorraad aan (drink)water en voedsel Bonaire, St. Eustatius en Saba hebben. Dit is beperkt. • Bonaire heeft 3 tot 4 dagen drinkwater op voorraad bij de drinkwaterproducent en voor 14 tot 21 dagen voedsel op voorraad. • St Eustatius heeft 7 dagen drinkwater op voorraad bij de drinkwaterproducent en voor 7 dagen voedsel op voorraad. • Saba heeft 1 dag drinkwater op voorraad bij de drinkwaterproducent en voor 7 dagen voedsel op voorraad.

Reguliere voorraden

Omdat de Algemene Rekenkamer heeft vastgesteld dat er geen strategische voorraden zijn aangelegd, is de aanwezigheid van reguliere voorraden van (drink)water, voedsel, medicijnen en brandstof op de eilanden in kaart gebracht. Voor wat betreft medicijnen en brandstof beschikken de eilanden over een relatief grote reguliere voorraad. Zo hebben Saba en Sint Eustatius een reguliere voorraad van medicijnen voor 1 a 2 maanden. Op Bonaire is dit 3 tot 6 weken. Voor wat betreft reguliere voorraden van voedsel en (drink)water is het beeld heel anders. Sint Eustatius heeft een reserve aan drinkwater die voldoet voor 7 dagen en Bonaire voor slechts 3 tot 4 dagen. Op Saba ontstaat al een watertekort als de aanvoer langer dan 1 dag wordt onderbroken. 

Waarom hebben we dit onderzocht?

In Caribisch Nederland zijn er verschillende dreigingen voor de veiligheid. Denk hierbij aan natuurdreigingen, zoals orkanen of vulkaanuitbarstingen op Saba en Sint Eustatius. Ook is de situatie in en rondom Venezuela (op 70 kilometer van Bonaire) fragiel. De eilanden zijn voor de meeste goederen (bijna) geheel afhankelijk van import. Bij een verstoring van de internationale logistiek kunnen er snel tekorten aan basale goederen als drinkwater en brandstof ontstaan. 

Aanbeveling: maak duidelijke afspraken

Voor strategische voorraden in Caribisch Nederland zijn geen doelen opgesteld door de regering. Hierdoor zijn er geen duidelijke afspraken tussen de rijksoverheid, private partijen, vitale sectoren en openbare lichamen over wie waar verantwoordelijk voor is. Daar waar wel formele afspraken zijn over verantwoordelijkheden, zoals bij brandstof, bestaat over de rolverdeling in de praktijk onduidelijkheid. Wanneer een eiland niet beschikt over voldoende strategische voorraden, kan dit grote maatschappelijke gevolgen hebben omdat snel tekorten ontstaan die het dagelijks leven direct kunnen beïnvloeden. Het kabinet moet daarom bepalen welk niveau van strategische voorraden in Caribisch Nederland wenselijk is, dit vastleggen en aangeven wie waarvoor verantwoordelijk is.