Dit onderzoek maakt deel uit van verantwoordingsonderzoek Koninkrijksrelaties en BES-fonds.

In 2021 onderzochten we op verzoek van de Tweede Kamer de bijzondere uitkeringen aan Caribisch Nederland. De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK)  slaagde er toen niet in om samenhang te realiseren in het rijksbeleid voor Caribisch Nederland, en de beleidsvrijheid van Bonaire, Sint Eustatius en Saba te vergroten. Onder andere het toezicht door de minister van BZK op de rechtmatige, doeltreffende en doelmatige besteding van bijzondere uitkeringen schoot tekort. Is er nu, 5 jaar later, iets verbeterd? Wij hebben gekeken naar de opvolging van de aanbevelingen die wij in het onderzoek uit 2021 deden.

Conclusies

De minister heeft inmiddels diverse maatregelen genomen. Maar of die allemaal hebben gewerkt, kunnen we niet vaststellen. We zien wel dat het aantal bijzondere uitkeringen en het totale bedrag dat de eilanden ontvangen, is toegenomen in plaats van teruggedrongen. Een bijzondere uitkering is geld waarvoor van tevoren het doel en de omvang wordt bepaald. Zodoende verkleint een bijzondere uitkering de beleidsvrijheid van de eilanden en vergroot het de administratieve last voor de eilanden. De minister heeft, net als in 2021, geen compleet en kloppend overzicht van de bijzondere uitkeringen. Wel zien we dat voor Bonaire en Sint Eustatius het financieel beheer is versterkt, maar dit is nog niet structureel geborgd.

Aantal bijzondere uitkeringen neemt toe in plaats van af

Aantal gefinancierde bijzondere uitkeringen

De cijfers voor 2025 zijn voorlopige cijfers uit de 4e uitvoeringsrapportages