Het ministerie van Defensie volgt de aanbestedingsregels onvoldoende, met € 4,4 miljard aan fouten en onzekerheden in 2025 tot gevolg. Dat concludeert de Algemene Rekenkamer vandaag in het jaarlijkse verantwoordingsonderzoek.
Eerlijke concurrentie bij inkoop
Aanbestedingsregels zijn er met een reden. Kabinet en parlement hebben ze met elkaar afgesproken om ervoor te zorgen dat bedrijven eerlijk kunnen concurreren en dat de overheid zoveel mogelijk waar voor zijn geld krijgt. Toch mag een minister van aanbestedingsregels afwijken als dat nodig is. Dat moet de minister dan wel goed kunnen motiveren en onderbouwen.
Regels onvoldoende gevolgd
De Rekenkamer ziet echter dat de onderbouwing bij het ministerie van Defensie regelmatig ontbreekt of niet afdoende is. Van de € 4,4 miljard aan fouten en onzekerheden in 2025 kwam € 3,6 miljard door onvoldoende toelichting en onderbouwing. Dat betekent niet dat het geld verdwenen is of dat het over de balk is gegooid, maar dat de regels onvoldoende zijn gevolgd om zeker te weten dat het geld rechtmatig is besteed. De Rekenkamer merkt op dat de bestaande uitzonderingsregels prima kunnen werken en beveelt het ministerie aan om het gebruik ervan voldoende te onderbouwen.
Aankoop drones
Het is daarnaast belangrijk dat de minister zicht krijgt op het gehele inkoopproces, op de betrouwbaarheid, de correctheid en de resultaten. Dat geldt bijvoorbeeld ook voor de aankoop van drones. Het is niet vast te stellen of de versnelling daarvan lukt. Defensie heeft geen overkoepelend overzicht van de lopende trajecten en de bereikte versnelling. De Rekenkamer raadt daarom aan om dat mee te nemen in de evaluaties. Snel groeien vraagt immers om tussentijds snel bijleren.
Geen beleid om fraude en corruptie te voorkomen en ontdekken
Defensie geeft sneller en meer geld uit. Het belang van een goed fraude- en corruptiebeleid neemt met de stevige groei van de uitgaven toe. Uit het onderzoek blijkt echter dat bij Defensie niet goed is vastgelegd wie wat moet doen op dat punt. Dit is een serieus risico voor het ministerie. Er is ook geen beleid om fraude en corruptie te voorkomen, te ontdekken en te herstellen. De Rekenkamer beoordeelt dit als een onvolkomenheid. In een tijd waarin er snel veel extra geld wordt uitgegeven is het geen optie om te weinig aandacht voor fraude en corruptie te hebben.