Stikstofreductie en extensivering van veehouderijen staan vol in de maatschappelijke schijnwerpers. De minister heeft verschillende, vrijwillige uitkoopregelingen voor veehouders ingevoerd. Volgens de minister van LVVNsluit extensivering goed aan bij de aanpak van piekbelasting en is het een belangrijke maatregel voor blijvende melkveehouderijbedrijven.' In veel natuurgebieden in Nederland zoveel stikstof terecht, dat het schadelijk kan zijn voor kwetsbare natuur, de biodiversiteit en de kwaliteit van grond- en oppervlaktewater (RIVM: wat is stikstof?).  Daarnaast heeft de grote hoeveelheid stikstof in stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden als gevolg dat er vaak geen natuurvergunningen afgegeven kunnen worden voor nieuwe economische activiteiten.

Met dit onderzoek beogen wij het parlement inzicht te geven in de ontwikkelingen van het aantal veedieren en stikstofemissie per veehouder. Dit doen wij geanonimiseerd, op geografische weergave en in relatie tot de afstand tot stikstofgevoelige Natura 2000- gebieden. Wij verwachten hiermee uitspraken te kunnen doen over de resultaten met betrekking tot dierenaantallen en emissies van de verschillende regelingen gericht op extensivering die de minister van LVVN sinds 2019 heeft ingevoerd.

Waarom onderzoeken we dit?

De minister van LVVN heeft verschillende regelingen ingevoerd om de Nederlandse veehouderij te laten extensiveren zoals:

  • Subsidieregeling sanering varkenshouderijen (SRV)
  • LBV (Landelijke beëindigingsregeling) en LBV-plus
  • LBV kleine sectoren
  • Samenwerking veenweiden en overgangsgebieden N2000 (categorie 3)
  • Regeling provinciale gebiedsgerichte beëindiging veehouderijlocaties (Rpgbv), ook bekend als de Maatregel gebiedsgerichte beëindiging veehouderijlocaties (MGB)

De regelingen hanteren verschillende zones rond stikstofgevoelige natuurgebieden. In de (geanonimiseerd) analyses, betrekken we de afstand van elke veehouder tot stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden.

Wat onderzoeken we?

Wij onderzoeken  de ontwikkeling van het aantal dieren en stikstofemissie per veehouder en – in het geval van runderen – per hectare grasland. We brengen de ontwikkelingen over 2016-2025 in beeld en onderzoeken in hoeverre veehouders dichtbij stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden meer of minder gebruik hebben gemaakt van subsidieregelingen dan veehouders op grotere afstand van de natuurgebieden. We kijken hierbij uitsluitend naar de ontwikkeling in het aantal dieren en de hoeveelheid stikstofemissie. De stikstofdepositie onderzoeken we niet omdat die van vele factoren afhankelijk is en complexe berekeningen vergt. Wel maken wij gebruik van de expertise van het RIVM.

Stand van zaken

Focus op extensivering van veehouderijen

Focusonderzoek

Dit onderzoek voeren we uit in de vorm van een focusonderzoek. Een focusonderzoek is een manier om snel onderzoeksresultaten te kunnen delen door middel van een kort, feitelijk en helder rapport met een afgebakende vraagstelling en zonder oordelen en aanbevelingen. Het onderzoek kent hierdoor een korte doorlooptijd. Zie voor meer informatie: Focusonderzoek.

Bijdragen aan dit onderzoek?

De Algemene Rekenkamer nodigt u van harte uit om informatie te delen die wij kunnen gebruiken bij ons onderzoek. We stellen uw bijdrage, mededelingen of ervaringen over dit onderwerp dan ook op prijs. Informatie kunt u delen door een mail te sturen naar bijdrage@rekenkamer.nl.

We nemen alle bijdragen in overweging en zullen deze met zorg behandelen. Houd er wel rekening mee dat u niet automatisch feedback ontvangt over uw bijdrag.