Elk jaar leggen inwoners van Nederland 25 miljard kilometer af met trein, tram, bus en metro. In de afgelopen jaren zijn ov-tarieven gestegen. Het Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM) concludeerde in 2024 dat 10% van de volwassen Nederlanders problemen ervaart met het betalen van hun mobiliteit. Tegelijkertijd is de bereikbaarheid met het ov in de afgelopen jaren verslechterd, blijkt uit onderzoek van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). De minister van Infrastructuur en Waterstaat (IenW) is beleidsverantwoordelijk voor het openbaar vervoer en is verantwoordelijk voor de concessie voor het hoofdrailnet waar NS op rijdt. In de afgelopen jaren investeerde de minister van IenW jaarlijks € 300 miljoen extra in regionaal openbaar vervoer, waaronder bussen en trams. In 2025 investeerde de minister eenmalig € 42 miljoen om prijsverhoging van NS-tickets te dempen.
Wat onderzoeken we?
De Algemene Rekenkamer onderzoekt de bereikbaarheid met het ov en de betaalbaarheid ervan. We geven inzicht in de uitgaven van het Rijk aan het ov en onderzoeken in hoeverre de minister stuurt op het verbeteren van de bereikbaarheid met en betaalbaarheid van het ov. In het bijzonder voor de mensen die hier de grootste problemen mee hebben, bijvoorbeeld omdat zij problemen ervaren bij het betalen van het ov of omdat zij er lang over doen om met het ov naar school of werk te gaan.
Waarom onderzoeken we dit?
In de visie Bereikbaarheid op peil stelde het kabinet in 2025 dat iedereen in Nederland betaalbaar en binnen acceptabele tijd belangrijke voorzieningen zoals zorg en werk moet kunnen bereiken. Tegelijkertijd zien we dat betaalbaarheid van en bereikbaarheid met het ov onder druk staan. Met dit onderzoek dragen we bij aan de kennis over bereikbaarheid met het ov in combinatie met de betaalbaarheid daarvan. Zo krijgen we beter in beeld in hoeverre de investeringen die in het ov worden gedaan, daar terechtkomen waar de problemen het grootst zijn.
Stand van zaken
Bereikbaarheid en betaalbaarheid van openbaar vervoer
Informatie die de Algemene Rekenkamer in het kader van haar wettelijke taakuitoefening heeft verzameld is vertrouwelijk e n dus niet openbaar. Dit geldt ook voor de uitwisseling van informatie tussen de gecontroleerde en de Algemene Rekenkamer over deze informatie. Ook niet met een beroep op de Wet open overheid (Woo-verzoek).
Onze publicaties bieden wij aan de Tweede Kamer aan. Ze zijn vanaf dat moment terug te vinden op deze website.
Bijdragen aan dit onderzoek?
De Algemene Rekenkamer nodigt u van harte uit om informatie te delen die wij kunnen gebruiken bij ons onderzoek. We stellen uw bijdrage, mededelingen of ervaringen over dit onderwerp dan ook op prijs. Informatie kunt u delen door een mail te sturen naar bijdrage@rekenkamer.nl.
We nemen alle bijdragen in overweging en zullen deze met zorg behandelen. Houd er wel rekening mee dat u niet automatisch feedback ontvangt over uw bijdrage.