Grote kans dat jij op Verantwoordingsdag veel nieuwe termen te horen krijgt. Termen zoals: “Dit is een onvolkomenheid” of “Deze uitgave was onrechtmatig”. Woorden die je misschien niet elke dag hoort, maar voor ons dagelijkse kost zijn.
Wij leggen in vier korte video’s aan jou uit over de meest voorkomende termen die je zult horen tijdens Verantwoordingsdag. Zo weet jij voortaan precies wat er wordt bedoeld met de termen en volg je de onderzoeken nog makkelijker.
Onrechtmatigheid
Taal van de Rekenkamer. Onderzoeker van de Rekenkamer legt in een korte video uit wat 'onrechtmatigheid' inhoudt.
SUBHADRA PATHAK, onderzoeker: De Algemene Rekenkamer kan na onderzoek bij een ministerie een onrechtmatigheid vaststellen. Maar wat betekent dit nu eigenlijk? Als we het hebben over een onrechtmatigheid, dan gaat het altijd om geld. Om financiële transacties die niet volgens de regels zijn verlopen. Denk bijvoorbeeld aan de volgende situatie. Een ministerie koopt laptops met geld dat bedoeld was voor een ander doel. Die betaling is dan niet volgens de regels. En die uitgave noemen wij dan onrechtmatig. Een onrechtmatigheid zegt dus dat het geld niet is uitgegeven op de manier die wettelijk of administratief is toegestaan.
[Algemene Rekenkamer.]
Onvolkomenheid
Taal van de Rekenkamer. Onderzoeker van de Rekenkamer legt in een korte video uit wat 'onvolkomenheid' inhoudt.
MARCUS VAN TOOR, onderzoeker: De Algemene Rekenkamer stelt na een onderzoek bij het ministerie een onvolkomenheid vast. Wat betekent dat? Een onvolkomenheid betekent dat een onderdeel van de bedrijfsvoering van het ministerie niet goed of niet volgens afspraak verloopt. Dat kan bijvoorbeeld betekenen dat geld niet goed wordt beheerd, dat gegevens gevoelig zijn voor datalekken, of dat mensen te lang moeten wachten op de overheid. De minister bepaalt hoe een onvolkomenheid moet worden aangepakt. Als dat te lang duurt, kan dat gevolgen hebben. Het werk van het ministerie loopt risico, gaat niet snel genoeg of kan niet goed gecontroleerd worden. Een onvolkomenheid wordt ernstig als de problemen aanhouden over meerdere jaren, als die gevolgen hebben voor heel veel mensen, of als die te lang niet worden opgepakt. Dat is een zwaar oordeel waarbij de minister een verbeterplan moet maken. De Algemene Rekenkamer geeft dat oordeel dus ook niet snel. Onze oordelen lopen dus op van onvolkomenheid naar ernstige onvolkomenheid, en uiteindelijk naar bezwaar.
[Algemene Rekenkamer.]
Doelmatigheid en doeltreffendheid
Taal van de Rekenkamer. Onderzoeker van de Rekenkamer legt in een korte video uit wat 'doelmatigheid' en 'doeltreffendheid' inhoudt.
RABIA KODAPANAKKAL: Met onderzoek stellen wij vast of de overheid doelmatig en doeltreffend werkt. Maar wat betekent dat precies? Doeltreffend betekent dat je het doel daadwerkelijk bereikt. Stel je voor: je rijdt met een auto van A naar B. Dan is de rit doeltreffend als je bij B aankomt. Doelmatig betekent dat je het doel niet alleen bereikt, maar ook zo slim mogelijk. Met zo min mogelijk kosten en belasting voor jou en je omgeving. Stel je voor: je moet weer van A naar B komen. Dan kun je natuurlijk de auto nemen. Maar wat als de benzine heel duur is en er werkzaamheden zijn? Dan kan het zijn dat je met de fiets veel sneller en goedkoper bij B aankomt. Dan is je fiets doelmatiger dan de auto.
Als elke cent telt, welke keuzes maak je zelf? Waar geef jij je geld aan uit? En wat laat je liggen? Zo kijken we ook naar de uitgaven en resultaten van de overheid. Ook daar geldt: je kunt elke euro maar één keer uitgeven. Dus waaraan wordt het geld besteed en hoe doelmatig gebeurt dat?
[Algemene Rekenkamer.]
Staat van de rijksverantwoording
Taal van de Rekenkamer. President van de Rekenkamer legt in een korte video uit wat 'de staat van de rijksverantwoording' inhoudt.
PIETER DUISENBERG, president Algemene Rekenkamer: De staat van de rijksverantwoording is het samenvattende rapport. Het rapport dat alle onderliggende rapporten samenvat. En die onderliggende rapporten zijn de rapporten van twaalf ministeries en acht overheidsfondsen. Dit samenvattende rapport gaat over de stand van de rijksverantwoording en gaat over geld en over resultaten. We kijken daarbij naar drie vragen. De eerste is: is het geld volgens de regels geïnd en besteed? De tweede is: zijn de resultaten behaald die er bedoeld waren? En de derde is: hoe hebben de ministeries zichzelf georganiseerd? Hoe staat het met de bedrijfsvoering?
Wat er ook in staat, is een belangrijke verklaring. Dat is een verklaring van goedkeuring van de rijksrekening. En op basis van die verklaring, daarin geven we aan of het geld volgens de regels is besteed, op basis van die verklaring kan het parlement de ministers decharge verlenen. Dat is een deftig woord, maar decharge betekent in feite dat de ministers worden ontheven voor het financieel beheer van het afgelopen jaar. En die decharge, dat besluit door het parlement, is een belangrijk einde van het geheel van de cyclus. Namelijk een cyclus van de start van de begroting, helemaal tot en met de verantwoording. En daarmee is de staat van de rijksverantwoording een heel belangrijk document.
[Algemene Rekenkamer.]