De cijfers van Verantwoordingsdag

De Algemene Rekenkamer controleert onafhankelijk wat de rijksoverheid aan geld ontvangt (dat zijn de inkomsten) en wat de rijksoverheid uitgeeft (de uitgaven). Samen is dit ruim € 400 miljard. Oftewel: een 4 met 11 nullen. Met dit geld doet de rijksoverheid van alles: ambtenaren betalen, spullen inkopen, beleid bedenken en uitvoeren, computersystemen inkopen, beheren en veilig houden. Met de inkomsten kan de rijksoverheid zijn werk voor Nederland doen.  

Elke seconde geeft de rijksoverheid ruim € 12.000 aan belastinggeld uit. Dat is € 43,2 miljoen per uur. Aan het eind van het jaar presenteren de ministers wat ze met dit geld hebben gedaan, en waarom, en wat het resultaat is. Ze moeten dit ‘transparant’ doen, dus open en eerlijk. Daarom controleert de Algemene Rekenkamer elk jaar of de feiten en cijfers van de ministers kloppen. Met die controle maken we duidelijk hoeveel geld de ministers hebben uitgegeven, en welke resultaten en beloftes ze hebben waargemaakt - met jouw belastinggeld. 

Het college van de Algemene Rekenkamer krijgt voor het verantwoordingsonderzoek hulp van ongeveer 300 medewerkers.  Samen controleren ze al het geld dat de rijksoverheid uitgeeft: € 400 miljard in een jaar. Dus elke medewerker van de Algemene Rekenkamer controleert ruim € 1,3 miljard! 

Op de derde woensdag in mei is het Verantwoordingsdag. Dat staat in de wet. Net als Prinsjesdag (de derde dinsdag in september). Je weet dus nu al precies wanneer de volgende Verantwoordingsdag is (19 mei 2027).  

Sinds het jaar 2000 is Verantwoordingsdag op de derde woensdag in mei. Maar in de jaren daarvoor was dat niet zo. Toen gingen de jaarverslagen van de ministers pas in september naar de Tweede Kamer. En dat was een probleem, want in september presenteert de regering ook haar nieuwe plannen voor het komende jaar. Dus wisten Tweede Kamerleden pas vlak vóór Prinsjesdag welke resultaten de regering wel of niet had bereikt met belastinggeld. Daarom is Verantwoordingsdag verplaatst van september naar mei. Tweede Kamerleden kunnen dan eerst goed terugkijken omdat ze eerder alle informatie krijgen. En daarna kunnen ze als ze dat willen, nog voordat het Prinsjesdag is aan de regering vragen de plannen te veranderen. Handig: door terug te kijken kun je leren voor de toekomst.  

Hoeveel rapporten staan er in het verantwoordingsonderzoek 2024? Antwoord: 18. 
Namelijk:

• voor ieder ministerie 1 rapport = 14 rapporten;
• een samenvatting voor de Tweede Kamer. Die heet: ‘De Staat van de rijksverantwoording’ (‘staat’ betekent hier ‘situatie’) = 1 rapport;
• extra rapporten voor bijzondere uitgaven en potjes geld, zoals het koningshuis en de Tweede Kamer = 3 rapporten.