De militaire invasie in Oekraïne heeft grote humanitaire gevolgen, en heeft geleid tot miljoenen Oekraïners die zijn gevlucht naar EU-lidstaten.

Op 4 maart 2022 activeerde de Raad van de EU de Tijdelijke beschermingsrichtlijn waarmee ontheemde Oekraïense onderdanen tijdelijke bescherming krijgen in de EU. Dat betekent dat Oekraïense vluchtelingen in de EU-lidstaten mogen verblijven zonder dat zij asiel hoeven aan te vragen, recht hebben op voorzieningen als huisvesting en onderwijs en in de EU mogen werken. De Tijdelijke bescherming is verlengd tot en met 4 maart 2027.

Op 23 april 2025 oordeelde de Raad van State - in lijn met een uitspraak van het Europese Hof van Justitie van december 2024 – dat de tijdelijke bescherming van vluchtelingen die in Oekraïne een tijdelijke verblijfsvergunning hadden, bijvoorbeeld voor werk of studie, eerder beëindigd mocht worden dan de tijdelijke bescherming van Oekraïners, staatlozen en derdelanders met een permanente verblijfsvergunning. Dat betekent dat deze groep per 4 maart 2024 geen verblijfsrecht meer heeft in Nederland op grond van de Tijdelijke beschermingsrichtlijn.

Volgens EUROSTAT hadden op 31 januari 2026 ongeveer 4,38 miljoen vluchtelingen uit Oekraïne tijdelijke bescherming in een EU-lidstaat. In Nederland waren tot 18 januari 2026 134980 vluchtelingen uit Oekraïne geregistreerd.

Meer informatie