De EU heeft ook verschillende maatregelen genomen om Oekraïne te ondersteunen.
Humanitaire en militaire steun
De EU heeft tot februari 2026 ruim € 1,39 miljard aan humanitaire steun verleend. Via de Europese Vredesfaciliteit is € 11,1 miljard euro beschikbaar gesteld voor militaire steun. De uitbetaling van een groot deel van deze gelden aan Oekraïne wordt vooralsnog tegengehouden door de lidstaat Hongarije. Daarnaast is in november 2022 een militaire bijstandsmissie (de European Union Assistance Mission Ukraine – EUMAM) gestart om bij te dragen aan de versterking van het militaire vermogen van de Oekraïense strijdkrachten. De financiering loopt via de Europese Vredesfaciliteit. Het budget bedraagt bijna € 409 miljoen voor de periode 14 november 2024 tot 15 november 2026. In november 2026 eindigt de missie.
Op 24 februari 2025 heeft de Europese Commissie een pakket met maatregelen vastgesteld om de elektriciteitsvoorziening van Oekraïne volledig te koppelen aan de elektriciteitsmarkt van de EU en daarmee de energiezekerheid te waarborgen. Daarnaast heeft de Europese Commissie, in samenspraak met de Europese Investeringsbank, € 50 miljoen beschikbaar gesteld om het Oekraïnse energievoorziening te ondersteunen.
Meer informatie
- EU Civil Protection Mechanism - Uitleg van de Europese Commissie over het Uniemechanisme voor civiele bescherming
- Ukraine - Informatie van de Europese Commissie over civiele bescherming en humanitaire steun aan Oekraïne
- Uitleg van de Raad van de EU over de Europese Vredesfaciliteit
- EU-solidariteit met Oekraïne - Uitleg van de Raad van de EU over de bijdrage aan humanitaire steun en civiele bescherming
- Militaire steun van de EU voor Oekraïne - Uitleg van de Raad van de EU over militaire steun van de EU voor Oekraïne
- Persmededeling van de Raad van de EU over een militaire bijstandsmissie voor Oekraïne (15-11-2022)
- EU Military Assistance Mission in support of Ukraine - Website van EEAS
- Commissie intensiveert steun voor de energiezekerheid van Oekraïne en effent de weg voor volledige marktintegratie - Persbericht van de Europese Commissie (24-02-2025)
- Oekraïne: Raad verlengt mandaat militaire EU-bijstandsmissie met 2 jaar - Persbericht van de Raad van de EU over verlenging mandaat EUMAM (08-11-2024)
- Persbericht van de Europese Commissie voor de energievoorziening in Oekraïne (29-1-2026)
Financiële steun
Macro-financiële bijstand
In totaal keerde de EU in 2022 €7,2 miljard aan macrofinanciële bijstand aan Oekraïne. Zoals gebruikelijk bij macrofinanciële bijstand leent de Commissie hiervoor namens de EU geld bij financiële instellingen en op de kapitaalmarkt. Nederland staat hierbij garant voor circa € 0,2 miljard.
In 2023 werd € 18 miljard aan leningen uitbetaald. Nederland staat garant voor circa € 1 miljard en de jaarlijkse rentelasten voor Nederland zijn circa € 40 miljoen.
In oktober 2024 keurde de Raad van de EU een pakket financiële steun voor Oekraïne goed. Dat omvat een lening voor buitengewone macro-financiële bijstand van maximaal € 35 miljard en het zogenaamde Extraordinary Revenue Acceleration (ERA) samenwerkingsmechanisme voor leningen, dat Oekraïne zal helpen tot € 45 miljard aan leningen van de EU en G7-partners terug te betalen.
De Europese Commissie heeft in november 2025 de tiende en laatste tranche macro-financiële steun onder de Oekraïne-faciliteit uitbetaald. Hiermee is de totale uitbetaalde macro-financiële steun door de EU 18,1 miljard.
Meer informatie
- Nieuwsbericht van de Europese Commissie over de vierde tranche macrofinanciële steun voor Oekraïne (8 augustus 2025)
- Kabinetsappreciatie van het Commissievoorstel voor macrofinanciele bijstand 2023 aan Oekraïne (18-1-2023)
- Factsheets over de solidariteit van de EU met Oekraïne (10-07-2025)
- Besluit van het Europees Parlement en de Raad van de EU ten behoeve van nood macrofinanciële bijstand aan Oekraïne (24-02-2022)
- Persbericht van de Europese Commissie over plannen voor de wederopbouw van Oekraïne op langere termijn (18-05-2022)
- Persbericht van de Europese Commissie over een stabiel en voorspelbaar steunpakket voor Oekraïne in 2023 (09-11-2022)
- Uitleg van de Europese Commissie over macrofinanciële bijstand aan Oekraïne
- Geïmmobiliseerde activa: Raad keurt € 35 miljard aan macrofinanciële bijstand en nieuw leningenmechanisme goed - Persbericht van de Raad van de EU (23-10-2024)
Oekraïne Faciliteit
Voor de periode 2024-2027 is de Oekraïne Faciliteit opgericht, ter ondersteuning van het herstel, de wederopbouw en modernisering van Oekraïne.
De faciliteit bestaat uit maximaal € 50 miljard (lopende prijzen), waarvan € 33 miljard bestemd is voor leningen en € 17 miljard aan niet-terugbetaalbare steun zoals subsidies en garanties.
De voorgestelde faciliteit bestaat uit 3 pijlers: (I) financiële steun voor een door Oekraïne op te stellen hervormings- en investeringsagenda (het Oekraïneplan), (II) een investeringskader om publieke en private financiering voor Oekraïne te mobiliseren; en (III) technische bijstand en ondersteunende maatregelen voor implementatie van hervormingen gerelateerd aan het EU-toetredingstraject van Oekraïne en voor capaciteitsopbouw. Leningen worden onder pijler I verstrekt en hebben een maximale looptijd van 35 jaar.
Inmiddels is met 6 reguliere betalingen een bedrag van € 19,1 miljard uitgekeerd aan Oekraïne. Daaraan voorafgaand werd al € 7,9 miljard uitbetaald. In januari 2026 heeft de Europese Commissie een voorstel gedaan om een financieel steunpakket ter hoogte van € 90 miljard voor de periode 2026-2027 te creëren voor Oekraïne. Een van de onderdelen uit het voorstel is een wijziging van de Oekraine Faciliteit als middel om begrotingssteun te verlenen. Op 4 februari 2026 is een akkoord bereikt in de Europese Raad.
Meer informatie
- Persbericht van de Raad van de EU over goedkeuring vijfde betaling van 1,8 miljard (4 november 2025)
- Persbericht van de Raad van de EU over goedkeuring zesde betaling van 2,3 miljard (11 december 2025)
- Persbericht Europese Commissie over financieel steunpakket voor Oekraïne voor 2026-2027
- Raad van de Europese Unie tijdlijn EU respons op de Russische aanvalsoorlog tegen Oekraïne
- Faciliteit voor Oekraïne: Raad keurt derde betaling van bijna € 3,5 miljard goed - Persbericht van de Raad van de EU over akkoord 3e reguliere betaling uit Oekraïne faciliteit (17-03-2025)
- The Commission disburses €3.5 billion as part of the Ukraine Facility - Persbericht van de Europese Commissie over uitkering 3e reguliere betaling (01-04-2025)
- Persbericht van de Rijksoverheid over steunpakket van € 50 miljard (01-02-2024)
- Persbericht van de Rijksoverheid over instemming ministerraad met steunpakket (09-02-2024)
- Persbericht van de Raad van de EU over goedkeuring instelling van de Oekraïne Faciliteit (28-02-2024)
- Tekst van Verordening 2024/792 tot instelling van de Oekraïne Faciliteit (29-02-2024)
- Informatie van de Raad van de EU over de faciliteit voor Oekraïne
- De faciliteit voor Oekraïne - Uitleg van de Europese Commissie
Import- en exportmaatregelen
De EU heeft diverse handelsmaatregelen genomen. Met de oprichting van zogenoemde solidariteitscorridors is de export en import van met name agrarische producten zoals graan mogelijk gemaakt. Er is meer dan € 2 miljard vrijgemaakt voor deze logistieke routes, met behulp van bijdragen van de Commissie en internationale financiële instellingen.
Ook zijn met ingang van 4 juni 2022 in de EU alle invoerrechten en quota voor exportproducten uit Oekraïne opgeheven. Dat geldt ook voor de Europese anti-dumping- en vrijwaringsmaatregelen voor staalexport door Oekraïne. De handelsmaatregelen gelden tot en met 5 juni 2025. Voor bepaalde landbouwbouwproducten gelden versterkte vrijwaringsmaatregelen.
Lidstaten konden sinds 24 februari 2022 tijdelijk afzien van douanerechten en btw op de invoer uit derde landen van diverse reddingsmiddelen, zoals levensmiddelen en tenten, voor door de oorlog getroffen Oekraïners. Voor Nederland gold deze vrijstelling tot en met 31 december 2023.
De Europese Unie heeft met Oekraïne een handelsovereenkomst gesloten die in werking is getreden op 29 oktober 2025.
Meer informatie
- Persbericht van de Europese Commissie over de opgewaardeerde handelsovereenkomst tussen de EU en Oekraïne (29-10-2025)
- Solidariteitscorridors tussen de EU en Oekraïne - uitleg van de Europese Commissie over solidariteitscorridors
- EU-maatregelen voor meer voedselzekerheid in de hele wereld - Uitleg van de Europese Commissie over EU-maatregelen voor meer voedselzekerheid
- Oekraïne en Moldavië: Raad keurt verlenging autonome handelsmaatregelen van de EU goed - Persbericht van de Raad van de EU (13-05-2024)
- Verordening 2024/1392 over tijdelijke handelsliberaliseringsmaatregelen (14-05-2024)
- Persbericht van de Europese Commissie over het afzien van douanerechten en btw op invoer van levensreddende goederen voor Oekraïners (01-07-2022)
- Besluit van de Europese Commissie om vrijstelling van douanerechten en btw op invoer van levensreddende goederen voor Oekraïners met 1 jaar te verlengen (17-04-2023)
De pagina’s van de Europese Commissie, het Europees Parlement en de Raad van de EU bevatten veel informatie over uiteenlopende maatregelen ter ondersteuning van Oekraïne.