Het MFK staat voor Meerjarig Financieel Kader. Het is de meerjarenbegroting van de Europese Unie. Voor een periode van minimaal vijf maar meestal zeven jaar wordt bepaald wat de omvang van de begroting mag zijn, hoe de middelen over de EU-prioriteiten worden verdeeld, en hoeveel de verschillende lidstaten daaraan moeten bijdragen. Het meerjarig financieel kader bepaalt in belangrijke mate wat lidstaten in de komende jaren gaan ontvangen en bijdragen.
Het geld van de EU-begroting in de periode 2021-2027 gaat vooral naar het cohesiebeleid voor het versterken van de economie van armere regio's en naar het landbouwbeleid. Beide zijn goed voor ruim 350 miljard in zeven jaar. Ook onderzoek en innovatie en het nabuurschapsbeleid (beleid gericht op het vergroten van de welvaart, veiligheid en stabiliteit van de buurlanden van de EU), zijn belangrijke posten, beide goed voor zo'n 100 miljard in 7 jaar. De rest van het geld gaat naar migratie, defensie, gezondheidszorg en naar uitgaven aan de Unie zelf.
Vanwege de grote financiële belangen zijn de onderhandelingen over het MFK vaak taai en langdurig. De eerste voorstellen worden door de Europese Commissie ongeveer 2,5 jaar voor het ingaan van de volgende periode gedaan. Het MFK wordt formeel vastgesteld door de Raad van Ministers die unaniem met het voorstel moeten instemmen. Het Europees Parlement stemt in op basis van een gewone meerderheid. Het Europees Parlement kan alleen instemmen of afkeuren, maar niet amenderen.
Naast de algemene MFK-verordening worden er wetten voor de afzonderlijke programma’s en fondsen vastgesteld. Deze wetgevende teksten worden voorgesteld door de Commissie. Afhankelijk van het thema wordt het voorstel besproken in de raadsformaties die ervoor verantwoordelijk zijn. De besluitvormingsprocedure verloopt via de gewone wetgevingsprocedure. Dat betekent dat zowel de Raad als het Parlement gezamenlijk moeten besluiten over het aannemen van de wetgevende teksten.
Meestal wordt bij een nieuw MFK ook een besluit genomen over het stelsel van eigen middelen van de EU: het zogenoemde Eigenmiddelenbesluit. Met dit besluit worden de voorschriften vastgesteld voor de financiering van de EU. Voordat het eigenmiddelenbesluit wordt aangenomen moet er unanieme overeenstemming zijn in de Raad, er moet een positief advies zijn van het Europees parlement én elk EU-land moet goedkeuring verlenen volgens de eigen wettelijke voorschriften (ratificatie). Voor Nederland betekent dit dat de Tweede Kamer moet instemmen met het Eigenmiddelenbesluit.
Wanneer er overeenstemming is bereikt over de verordening, het eigenmiddelenbesluit en over de wetgevende teksten voor de programma’s, dan wordt vervolgens via de jaarlijkse EU-begroting bepaald hoeveel de Europese Unie jaarlijks mag uitgeven.
Meer informatie
- MFK in Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie – artikel 312
- Hoe wordt de EU-begroting vastgesteld? - Europese Unie
- Multiannual financial framework - Factsheets MFK, Europees Parlement