Dit onderzoek maakt deel uit van verantwoordingsonderzoek ministerie van Defensie.
Vanwege de ervaringen uit de oorlog in Oekraïne is de drone als aanvals- en verkenningswapen belangrijk geworden. De technologische ontwikkelingen gaan razendsnel. Defensie heeft daarom de ambitie om drones sneller in te kopen dan de standaard inkoopprocedures voorschrijven. Wij hebben onderzocht of het de minister van Defensie inderdaad gelukt is om drones sneller in te kopen en welke oplossingen de minister heeft ingezet om versnelling te bereiken. We zien dat Defensie diverse mogelijkheden inzet om drones snel in te kopen. Zoals het gebruik maken van uitzonderingsmogelijkheden in aanbestedingswetten om bepaalde procedures niet te hoeven uitvoeren. Denk hierbij aan het uitkiezen van een bepaalde leverancier zonder uitgebreide aanbestedingen en het gedurende enkele jaren inzetten van een dronecatalogus.
Conclusies
We konden niet vaststellen of de inkoop van drones sneller is gegaan dan gebruikelijk. De minister van Defensie heeft geen overkoepelend overzicht van de lopende inkooptrajecten voor drones en de bereikte versnellingen. En de waardevolle inzichten over eventueel bereikte versnellingen worden ook niet breed in de organisatie verspreid. In de fase van behoeftestelling lijkt Defensie meer tijdwinst te kunnen bereiken dan door uitzonderingen op de aanbestedingswetgeving te benutten.
Aanbevelingen
Wij bevelen de minister van Defensie aan om meer zicht te krijgen op de verwerving van drones en lessen uit inkoopprocessen te verzamelen en te benutten. Ook bevelen we de minister aan te zorgen dat de versnelde inkoop van drones past binnen de wettelijke kaders.