In 2024 verscheen met het Rekenkamerrapport Productiviteit in Perspectief een studie naar de productiviteit van een twaalftal publieke dienstverleners met een grote impact op burgers en bedrijven. De Rekenkamer stelde vast dat er weinig gegevens beschikbaar zijn om inzicht te geven in de productiviteit en kwaliteit die zij leveren. Daarnaast is het van belang dat productiviteit in de juiste context wordt geplaatst. Factoren als economische conjunctuur, digitalisering, veranderende wet- en regelgeving en ontwikkelingen op de arbeidsmarkt hebben namelijk ook invloed op de geleverde productiviteit en kwaliteit. Samen met een aantal publieke dienstverleners ontwikkelde de Rekenkamer een nieuwe aanpak om daar beter inzicht in te verkrijgen. Tijdens de Dag van de Publieke Dienstverlening op 17 juni brachten we deze aanpak in praktijk. Met behulp van de ontwikkelde methodiek spraken we over resultaten en keuzes tussen publieke waarden.
Keuzes tussen publieke waarden
Publieke dienstverleners zoals UWV, Rijkswaterstaat of DUO staan geregeld voor lastige keuzes tussen belangrijke publieke waarden. Zo staan productiviteit en snelle dienstverlening soms op gespannen voet met een zorgvuldige afhandeling die rekening houdt met persoonlijke omstandigheden. Ook hebben ze te maken met veranderende politieke keuzes en met beleidskeuzes van het ministerie waaronder ze vallen. Hoe ga je daarmee om? En hoe zorg je ervoor dat dat die publieke waarden in balans blijven en zo goed mogelijk blijven aansluiten op je kerntaak: het leveren van essentiële diensten aan burgers en bedrijven?
Resultatenkaart
Tijdens de Dag van de Publieke Dienstverlening stonden die vragen centraal. Diverse publieke dienstverleners gingen daarbij in gesprek met Kamerleden en de ministeries waaronder ze vallen: een “trialoog” tussen politiek, beleid en uitvoering. Dat deden ze met behulp van de Resultatenkaart publieke waarden, een door de Algemene Rekenkamer ontwikkelde methode om afwegingen tussen publieke waarden inzichtelijk te maken op basis van beschikbare gegevens. Deze kaart is ontwikkeld in samenwerking met 3 publieke dienstverleners: het Schadefonds Geweldsmisdrijven, CAK en UWV.
Inzicht en concrete gesprekken
Het werken met de resultatenkaart leverde al meteen inzicht op en daarmee ook input voor concrete gespreksonderwerpen. Zo gingen UWV, het ministerie van SZW en het Kamerlid Elles van Ark in gesprek over de vereenvoudiging van de WW. CAK, het ministerie van VWS en het Kamerlid Mohammed Mohandis spraken over het innen van de eigen bijdrage van de Wet langdurige zorg. En het Schadefonds Geweldsmisdrijven ging samen met het ministerie van JenV en het Kamerlid Ulysse Ellian in gesprek over het uitkeren van de tegemoetkomingen aan slachtoffers van geweldsmisdrijven. Dat leverde waardevolle gesprekken op over vertrekpunten, dilemma’s, keuzes en wat die vervolgens concreet betekenen voor de publieke dienstverlening aan burgers en bedrijven.
Pieter Duisenberg, President van de Algemene Rekenkamer, sloot af met de oproep om het concrete gesprek over het afwegen van publieke waarden structureel te gaan voeren tussen de politiek, beleid en uitvoering.
Inmiddels hebben verschillende ministeries en publieke dienstverleners zich bij de Rekenkamer gemeld om ook aan de slag te gaan. Meer weten of wil je als publieke dienstverlener ook aan de slag? Neem dan contact op met het projectteam van de Algemene Rekenkamer