Direct naar (in deze pagina): inhoud, zoekveld of menu.

U bevindt zich op: Home › Publicaties › Onderzoeksrapporten

Weloverwogen toezicht

Analyse van departementale toezichtsvisies

Gepubliceerd op: 25 juni 2009

Deze publicatie is de tweede in de reeks verkenningen van de Algemene Rekenkamer waarin we stilstaan bij onderwerpen rond verantwoording en toezicht bij zelfstandige organisaties die publieke taken uitvoeren (onderwijs, medische zorg, natuurbeheer, uitgifte van kentekens enzovoort) en die hiervoor worden gefinancierd met publiek geld. Dit deel van de reeks verkenningen gaat over het toezicht dat de ministers houden op dergelijke organisaties.

Rapport PDF, 2073 kB

Conclusies

De wijze waarop een minister het toezicht gestalte geeft, behoort hij/zij vast te leggen in een document: een toezichtsvisie. Dit is geen wettelijke verplichting, maar het kabinet heeft zelf aangegeven het van belang te vinden dat ministeries over een toezichtsvisie beschikken. Ook heeft het kabinet eisen geformuleerd waaraan deze toezichtsvisies moeten voldoen. Wij onderschrijven deze criteria en hebben ze verder uitgewerkt. We hebben de toezichtsvisies van de departementen aan de hand van deze criteria beoordeeld.
Vrijwel alle ministers leggen de manier waarop zij toezicht houden op zelfstandige organisaties vast in een toezichtsvisie. De meeste toezichtsvisies zouden nog kunnen worden aangescherpt. Bovendien zijn de meeste toezichtsvisies niet openbaar; wij vinden dat ze dat wel zouden moeten zijn.
Er blijken duidelijke verschillen tussen de departementale toezichtsvisies te bestaan. De meeste toezichtsvisies besteden aandacht aan de afzonderlijke verantwoordelijkheden van betrokkenen. Ook zijn de keuzes die in de uitvoering het toezicht worden gemaakt, in de meeste toezichtvisies onderbouwd met een risicoanalyse. Op een aantal andere punten kunnen bijna alle toezichtsvisies nog aan waarde winnen. Het gaat dan om het openbaar maken van de toezichtsbevindingen, het toezicht op de uitvoering van Europese wet- en regelgeving, de uitwerking van een interventiestrategie en de evaluatie van het toezicht. De meeste toezichtsvisies bevatten hierover nu nog geen informatie. Vooral de toezichtsvisies van de ministers van VROM, LNV en OCW zijn kwalitatief goed. De toezichtsvisies van deze departementen vindt u onderaan deze pagina.
De minister van Financiën heeft geen toezichtsvisie. Hij vindt dat zijn visie op toezicht al afdoende is vastgelegd in de afzonderlijke wet- en regelgeving voor de zelfstandige organisaties die onder zijn verantwoordelijkheid vallen. Wij vinden echter dat uit de wet- en regelgeving niet duidelijk wordt hoe de minister het toezicht inricht. Het Ministerie van Financiën voldoet op dit punt volgens ons niet aan de door het kabinet gestelde eisen.
Aanbevelingen

De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) zou, als coördinerend minister, periodiek de toezichtsvisies moeten toetsen aan de uitgangspunten voor goed toezicht. Ook zou zij de ministers moeten aanspreken op en ondersteunen bij het verder ontwikkelen van toezichtsvisies.
 
Reactie minister

De minister van BZK heeft gereageerd op het rapport. De minister geeft aan dat het rapport goede aanknopingspunten biedt voor het aanscherpen van de departementale toezichtsvisies. Op onze aanbeveling om bij de verdere ontwikkeling van toezichtsvisies een coördinerende rol te spelen, reageert de minister terughoudend.
  Meer informatie
Stand van zaken

  • Antwoorden op Kamervragen

    Kamervragen | 8 januari 2010 |  PDF, 309 kb | Weloverwogen toezicht

    Antwoorden van de Algemene Rekenkamer op Kamervragen over het rapport Weloverwogen toezicht; Analyse van departementale toezichtsvisies.

  • Toezichtsvisie LNV

    Bijlage | 7 juli 2009 |  PDF, 94 kb | Weloverwogen toezicht

  • Toezichtsvisie OCW

    Bijlage | 7 juli 2009 |  PDF, 184 kb | Weloverwogen toezicht

  • Toezichtvisie VROM

    Bijlage | 7 juli 2009 |  PDF, 979 kb | Weloverwogen toezicht

  • Reactie Defensie

    Reactie | 30 juni 2009 |  PDF, 183 kb | Weloverwogen toezicht

  • Reactie SZW

    Reactie | 30 juni 2009 |  PDF, 414 kb | Weloverwogen toezicht

  • Reactie OCW

    Reactie | 30 juni 2009 |  PDF, 377 kb | Weloverwogen toezicht

  • Departementale toezichtsvisies vergeleken: invulling departementen varieert

    Persbericht | 25 juni 2009 | Weloverwogen toezicht

    Vrijwel alle ministers leggen de manier waarop zij toezicht houden op zelfstandige organisaties vast in een zogenaamde toezichtsvisie. Dat is belangrijk, omdat een minister op deze wijze duidelijk maakt hoe hij zijn toezicht op zelfstandige organisaties in wil richten om zijn ministeriële verantwoordelijkheid waar te kunnen maken. In totaal gaat er jaarlijks meer dan € 120 miljard aan publiek geld om in deze organisaties. De Algemene Rekenkamer deed verkennend onderzoek naar de toezichtsvisies van 12 departementen. Hieruit blijkt dat de meeste toezichtsvisies op een aantal punten nog kunnen worden aangescherpt. Bovendien zijn de meeste toezichtsvisies niet openbaar. De Algemene Rekenkamer doet een aantal handreikingen in de verkenning 'Weloverwogen toezicht' die op 25 juni verschijnt.

  • Reactie BZK mede namens Financiën, VWS en EZ

    Reactie | 25 juni 2009 |  PDF, 1227 kb | Weloverwogen toezicht

  • Rapport Weloverwogen toezicht

    Rapport | 25 juni 2009 |  PDF, 2073 kb | Weloverwogen toezicht, Bestuur op afstand

 

Volledige versie