Welke instrumenten zet de Europese Unie (EU) in om landen te helpen, die in financiële problemen zijn geraakt?  De Algemene Rekenkamer volgt  sinds 2012 de aanpak van de EU bij de bestrijding van de economische en financiële crisis. Zo dragen we bij aan juiste en relevante informatie voor het parlement en de samenleving.

De Algemene Rekenkamer is in 2012 begonnen met een project waarin de aanpak die de Europese Unie (EU) volgt bij de bestrijding van de economische en financiële crisis wordt gevolgd. Het doel van het project is om op relevante momenten een bijdrage te kunnen leveren aan de informatiepositie van het parlement met betrekking tot de economische en financiële crisis.

In dit webdossier laten wij zien waaraan we in het project aandacht besteden. Ook geven we een eerste indruk van enkele voorlopige resultaten. Het is ‘work in progress’ dat in de komende tijd verder zal worden uitgebreid.

De onderdelen van ons project zijn hieronder in figuur 1 op hoofdlijnen schematisch weergegeven.

Economische prioriteiten EU, begrotingsdiscipline, financiële hulp lidstaten, toezicht financiële sector

Economische prioriteiten EU, begrotingsdiscipline, financiële hulp lidstaten, toezicht financiële sector "WORK IN PROGRESS"

In het project gaan we na welke instrumenten de EU inzet om landen te helpen, die in financiële problemen zijn geraakt. Daarbij zijn drie andere beleidsontwikkelingen van groot belang:

  • de versterking van begrotingsdiscipline binnen de EU om vergelijkbare problemen in de toekomst te voorkomen;
  • het streven van de EU om haar economische prioriteiten te (blijven) halen;
  • de versterking van het toezicht op de Europese financiële sector.

Onder ‘EU’ verstaan we niet alleen de EU-28 lidstaten, maar ook Europese instellingen zoals de Raad van Ministers waarin de EU-lidstaten vertegenwoordigd zijn, de Europese Commissie, het Europees Parlement, het Europees Hof van Justitie en de Europese Rekenkamer.

Bij de bestrijding van de economische en financiële crisis is een belangrijke rol weggelegd voor de Europese Commissie, die betrokken is bij de meeste activiteiten die worden ondernomen.

Het project in meer detail

De EU maakt beleid om lidstaten die in financiële problemen terecht zijn gekomen, te helpen. Een ruwe schets van dat beleid toonden we in figuur 1 op de vorige pagina. Hoe het beleid er meer in detail uitziet, tonen we in figuur 2 hieronder. In ons project kijken we naar alle weergegeven onderdelen.

  • Economische prioriteiten EU,
  • begrotingsdiscipline,
  • financiële hulp lidstaten,
  • toezicht financiële sector.
“WORK IN PROGRESS

“WORK IN PROGRESS"

Toelichting

Figuur 2 geeft een vereenvoudigd overzicht van de activiteiten die op dit moment worden ondernomen, zij het niet per se door ‘de EU’ als geheel. Er is onderscheid tussen:

  • De ‘EU-28’ als gemeenschap van 28 lidstaten (met de bijbehorende verdragen en EU-instellingen);
  • De ‘Eurogroep’, bestaande uit de 19 EU-lidstaten die de euro als betaalmiddel gebruiken (Euro-19).

Voor de afspraken die zijn gemaakt door de EU-28 gelden alle bestaande EU-wetten. Hierbij zijn alle EU-instellingen (Raad, Europese Commissie, Europees Parlement, Europees Hof van Justitie, Europese Rekenkamer) betrokken.

Voor bepaalde afspraken die zijn gemaakt door de Euro-19 – al dan niet aangevuld met andere lidstaten – zijn afzonderlijke internationale verdragen afgesloten. Dit geldt voor het ESM-verdrag en voor het VSCB. Deze verdragen zijn geregeld buiten het Unierecht om, maar wel is hier een rol voor de EU-instellingen (Commissie, Raad en Hof van Justitie) in vastgelegd.

Figuur 2 laat verder zien dat er ook andere actoren van binnen en buiten de EU betrokken zijn bij de aanpak van de crisis: het Internationaal Monetair Fonds (IMF) speelt een prominente rol bij het verlenen van financiële bijstand aan lidstaten. Verder heeft ook de Europese Centrale Bank (ECB) een sleutelpositie bij de aanpak van de crisis, omdat het zijn taak is te zorgen voor prijsstabiliteit in het eurogebied.

Disclaimer

Kwaliteit informatie webdossier

De Algemene Rekenkamer neemt bij het beheer van dit webdossier de grootst mogelijke zorgvuldigheid in acht. De informatie in dit webdossier is afkomstig uit gezaghebbende openbare bronnen, waarvan de Algemene Rekenkamer de juistheid en volledigheid echter niet onafhankelijk heeft gecontroleerd. U kunt geen rechten ontlenen aan de informatie in dit webdossier.