Zicht op algoritmes

Maatschappij

Waarom onderzoeken we dit?



De Algemene Rekenkamer gaat het gebruik van algoritmes door de rijksoverheid in kaart brengen en toetsen. Algoritmes hebben een steeds grotere impact op het functioneren en handelen van de overheid en daarmee op burgers en bedrijven. Voor de Algemene Rekenkamer is het daarom belangrijk een scherper inzicht te krijgen in welke typen algoritmes de overheid toepast, voor welke activiteiten, wat hun impact is op de maatschappij en op welke wijze ze het beste kunnen worden getoetst.
In lijn met onze strategie, Inzicht als basis voor vertrouwen, gaan we op onafhankelijke  wijze beoordelen hoe algoritmes bij de rijksoverheid in de praktijk functioneren en welke verbeteringen mogelijk zijn. Dit is het eerste onderzoek van de Algemene Rekenkamer naar algoritmes waarin het maatschappelijke effect centraal staat.

Een algoritme is een set van regels die een computer geautomatiseerd volgt in berekeningen om een probleem op te lossen of een vraag te beantwoorden. De overheid gebruikt steeds vaker algoritmes in haar IT-systemen. Ze verwacht daarmee de doelmatigheid en doeltreffendheid in de dienstverlening door de rijksoverheid sterk te kunnen verhogen, beter dan met traditionele IT-toepassingen. Ook spelen algoritmes steeds vaker een rol bij geautomatiseerde besluitvorming die burgers en bedrijven raakt. Daarbij zijn er zorgen over onderwerpen zoals discriminatie, privacy, transparantie en navolgbaarheid.

Alina

Wat zijn de onderzoeksvragen?

  1. Bij welke activiteiten en processen worden welke soorten algoritmes toegepast door de rijksoverheid en de daaraan verbonden organisaties; wat zijn de effecten en risico’s?
  2. Hoe is de besturing / governance en kwaliteitsbeheersing van algoritmes bij de rijksoverheid en de daaraan verbonden organisaties vormgegeven?
  3. In hoeverre worden de risico’s van een aantal te selecteren algoritmes beheerst, gelegd langs de meetlat van een toetsingskader?

We toetsen een aantal algoritmes die in praktijk worden toegepast en impact hebben op burgers en bedrijven. Dit doen we met een te ontwikkelen toetsingskader dat we op basis van bestaande normen en ‘best practices’ opstellen. Dit toetsingskader kan een basis leggen om vervolgens breder ingezet worden binnen de rijksoverheid en daarbuiten.

Stand van zakenZicht op algoritmes