Uitvoering EU-regelgeving in Nederland

Nederland moet EU-regels, zoals verordeningen en richtlijnen, correct toepassen en uitvoeren. Wat zijn de gevolgen als Nederland dat niet doet?

Als Nederland EU-regels niet goed toepast en/of uitvoert, bestaat het risico dat de (rechts)positie van burgers en bedrijven wordt aangetast, en dat Nederland geconfronteerd wordt met hoge maatschappelijke kosten, en met financiële gevolgen.  

Zo kunnen bijvoorbeeld extra publieke uitgaven nodig zijn voor (gedwongen) aanpassing van nationaal beleid of voor schadevergoeding  aan burgers en bedrijven. Ook kan het Hof van Justitie van de Europese Unie boetes of dwangsommen opleggen aan Nederland.

Zo moest Nederland recent het beleid aanpassen toen bleek dat het Programma Aanpak Stikstof (PAS) in strijd was met de Europese Habitatrichtlijn. Dit had grote financiële gevolgen en leidde tot maatschappelijke onrust.

Waarom onderzoeken we dit?

Afgezien van een aantal sprekende voorbeelden en informatie uit openbare bronnen, bijvoorbeeld van de Europese Commissie, is nog niet veel bekend over de mate waarin Nederland EU-regels correct toepast en uitvoert, en wat de gevolgen zijn als het niet goed gaat. In een onderzoek willen we hierover duidelijkheid verschaffen.

Op grond van Europese verdragen moet Nederland EU-regels goed uitvoeren. De Algemene Rekenkamer is de aangewezen instantie om onderzoek te doen naar eventuele gebrekkige toepassing en uitvoering van EU-regels in Nederland, en wat de kosten daarvan zijn. Veel informatie over dit onderwerp is niet openbaar beschikbaar. Wij kunnen deze informatie met de inzet van onze unieke bevoegdheden verkrijgen bij de betreffende ministeries. Zo kunnen we helderheid geven over de  omvang van de problematiek, de kosten ervan, en de mogelijke oorzaken. We onderzoeken ook wat de ministers doen om de situatie te verbeteren.

Wat zijn de onderzoeksvragen?

De voorlopige onderzoeksvragen zijn als volgt geformuleerd:

  • Met welke problemen worden burgers en bedrijven (en andere belanghebbenden) geconfronteerd door gebrekkige toepassing en uitvoering van EU-regels door de rijksoverheid?
  • Welke oplossingen worden voor deze problemen gevonden, en tot welke kosten leidt dit voor de rijksoverheid?
  • Welke verklaringen zijn er voor gebrekkige toepassing en uitvoering van EU-regels, welke verbeteringen zijn binnen de rijksoverheid sinds 2009 geïntroduceerd om gebrekkige toepassing en uitvoering van EU-regels aan te pakken, en in welke mate waren deze effectief? 

Stand van zakenUitvoering EU-regelgeving in Nederland