Steun aan grote ondernemingen in coronatijd – leren we van lessen uit het verleden?

Op 24 april 2020 informeerden de ministers van Financiën en IenW de Tweede Kamer over de voorgenomen steunverlening aan KLM in het kader van de coronacrisis met een bedrag van € 2 tot 4 miljard. Zes dagen later informeerden de ministers van Financiën en EZK de Tweede Kamer over een bijdrage van € 301 miljoen van de Staat aan de continuïteit van het bedrijf Royal IHC. Sinds 22 mei 2020 is ook NS in gesprek met het kabinet over staatssteun. Wij onderzoeken in hoeverre de steun aan grote ondernemingen tijdens de coronacrisis laat zien dat de betrokken ministers hebben geleerd van de lessen uit het verleden en hoe zij deze lessen toepassen.

Het onderzoek bestaat uit twee delen. Het eerste deel is beschrijvend en zet de lessen uit eerdere overheidssteun aan bedrijven op een rij. Dit leidt tot een overzicht dat nog voor de zomer wordt gepubliceerd. Het tweede deel bestaat uit onderzoek naar de toepassing van die lessen bij gevallen waarin steun is verleend. Dit staat voor dit najaar op de rol. Dit onderzoek maakt deel uit van een serie onderzoeken naar verschillende aspecten van de bestrijding van de coronacrisis.

Maatschappij

Waarom onderzoeken we dit?


Steunverlening kost de schatkist geld, terwijl het niet vanzelfsprekend is dat de rijksoverheid grote ondernemingen zou moeten ondersteunen. In het verleden heeft de Algemene Rekenkamer onderzoek gedaan naar steunverleningsoperaties aan individuele bedrijven, zoals Fokker, Daf en NedCar. Ook de Tweede Kamer heeft in parlementaire enquêtes zulke operaties onderzocht. In veel gevallen zijn de conclusies en aanbevelingen nog altijd relevant en leveren ze belangrijke lessen op, die van grote waarde kunnen zijn bij de actuele steunoperaties. Wij willen het kabinet en het parlement op die lessen attenderen om zo bij te dragen aan de rechtmatige en doelmatige besteding van publiek geld, ook onder druk van de huidige coronacrisis.

Alina

Wat is de onderzoeksvraag?


De probleemstelling van dit onderzoek luidt: in hoeverre laat de steunverlening aan grote bedrijven in 2020 zien dat is geleerd van de lessen uit het verleden over steun aan grote ondernemingen? We kijken daarbij naar de aspecten motief, vormgeving, besluitvorming en uitvoering. 

Stand van zakenSteun aan grote ondernemingen in coronatijd – leren we van lessen uit het verleden?