Internationaal vergelijkend onderzoek bankenresolutie

De Algemene Rekenkamer doet samen met de rekenkamers van Duitsland, Estland, Finland, Oostenrijk, Portugal en Spanje onderzoek naar de voorbereiding die in deze landen worden getroffen voor bankenresolutie. We kijken naar de wijze waarop Nationale Resolutie Autoriteiten deze werkzaamheden verrichten voor middelgrote en kleine banken, en hoe de ministers van Financiën hierop toezicht houden. Verder inventariseren we welke belemmeringen wij als rekenkamers tegenkomen bij het uitvoeren van dit onderzoek als gevolg van een verschuiving van nationale bevoegdheden naar het Europese niveau. Onder coördinatie van de rekenkamers van Duitsland en Nederland wordt een gezamenlijk rapport opgesteld. Hierbij wordt ook samengewerkt met de Europese Rekenkamer.

De Algemene Rekenkamer heeft op 12 december 2019 haar eigen nationale onderzoek op dit terrein gepubliceerd. De resultaten van dat onderzoek staan hier: Afwikkeling bij falen banken: nog niet alle plannen klaar

Tijdens de financiële crisis hebben nationale overheden in veel Europese landen ingegrepen bij banken om te voorkomen dat zij failliet zouden gaan, vaak op kosten van de belastingbetaler. Om te voorkomen dat overheden in de toekomst financieel moeten bijspringen, en om de verwevenheid tussen banken en overheden te verminderen, heeft de EU een bankenunie opgericht. Alle landen van de eurozone maken hiervan deel uit. De bankenunie bestaat op dit moment uit een toezichtmechanisme, dat in 2014 in werking is getreden, en een afwikkelingsmechanisme dat in 2016 in werking is getreden. Dit laatstgenoemde mechanisme moet zorgen voor de afwikkeling van banken die in de problemen komen. Dat kan door faillissement of resolutie. Resolutie betekent dat het levensvatbare deel van banken overeind wordt gehouden, maar zonder aanspraak op belastinggeld en zonder negatieve effecten op de economie. De uitvoering hiervan voor middelgrote en kleine banken binnen de landen in de eurozone ligt bij de nationale afwikkelingsautoriteiten. In Nederland is dat DNB.

Waarom onderzoeken we dit?

We doen dit onderzoek om erachter te komen of dit Europese mechanisme binnen de landen van de eurozone op gelijksoortige wijze wordt uitgevoerd, en er sprake is van een level playing field. Dat is van belang, aangezien er alleen dan kan worden voorkomen dat banken kunnen falen op kosten van de belastingbetaler. In dit gezamenlijke onderzoek laten we zien welke overeenkomsten en verschillen er op dit moment zijn in de organisatie en uitvoering van dit mechanisme.

Wat zijn de onderzoeksvragen?

Het doel van het onderzoek is om inzicht te geven in de stand van zaken bij de implementatie van het Europese afwikkelingsmechanisme voor middelgrote en kleine banken. Deze onderzoeksvragen zijn hierbij leidend;

  1. Hoe is de afwikkelingstaak voor middelgrote en kleine banken opgezet sinds 2016, en hoe voeren Nationale Resolutie Autoriteiten het in de praktijk uit?
  2. Wat is de stand van zaken bij de besluiten over afwikkelbaarheid van middelgrote en kleine banken, en wat is de kwaliteit van de resolutieplannen?
  3. Hoe geven de ministers van Financiën invulling aan hun verantwoordelijkheid voor het functioneren van het afwikkelingsmechanisme?
  4. Is er voor rekenkamers sprake van belemmeringen in controle op het terrein van afwikkeling van middelgrote en kleine banken, en zo ja, hoe kunnen deze worden opgelost?

Stand van zakenInternationaal vergelijkend onderzoek bankenresolutie