Rapport bij de Nederlandse EU-lidstaatverklaring 2010

Oordeel over totstandkoming

Naar ons oordeel is de EU-lidstaatverklaring 2010, zoals die door de minister van Financiën namens het kabinet is afgegeven, over het geheel genomen deugdelijk tot stand gekomen.

Oordeel over kwalificatie van beheers- en controlesystemen

Wij zijn van oordeel dat de lidstaatverklaring 2010 een deugdelijke kwalificatie geeft van het functioneren van de door Nederland opgezette beheers- en controlesystemen (en de daarin vervatte maatregelen) voor de in de lidstaatverklaring 2010 verantwoorde uitgaven en ontvangsten betreffende de Europese fondsen, met uitzondering van: het niet naleven van lokale aanbestedingsregels en het niet controleren van de naleving van deze regels tot op het niveau van eindbegunstigden bij ELFPO. De geconstateerde tekortkomingen in het functioneren van de systemen voor EFRO en ESF komen in de lidstaatverklaring tot uitdrukking.

Oordeel over kwalificatie van financiële transacties

Naar ons oordeel geeft de lidstaatverklaring 2010 een deugdelijke kwalificatie van de financiële transacties tot en met het niveau van eindbegunstigden betreffende de Europese fondsen, met uitzondering van de volledigheid van de in de deelverklaring EFRO tot uitdrukking gebrachte fouten/onrechtmatigheden in de bij de Europese Commissie ingediende betaalaanvragen 2009.

Enkele aanbevelingen uit ons vorige rapport bij de EU-lidstaatverklaring verdienen dit jaar nog aandacht van de betrokken ministers. Het betreft:

• betrouwbaarheid controlestatistieken (inspectieresultaten ELFPO) en beschikbaarheid verantwoording over uitgevoerde randvoorwaardencontroles (ELGF).
• tekortkomingen beheers- en controlesystemen EFRO;
• implementatie verbetermaatregelen voor beheer en controle ESF-subsidies.

Nieuwe aanbevelingen waarvoor wij dit jaar aandacht vragen zijn:

• Het opemen van de afdrachten aan de Europese Commissie (eigen middelen) in de lidstaatverklaring.
• De naleving van aanbestedingsregels onder de EU-drempel bij het ELFPO. De minister van LNV (thans EL&I) heeft in strijd met de Europese regelgeving gehandeld door een bedrag van € 14,5 miljoen niet terug te vorderen bij de agrariërs. De minister heeft hiertoe in afstemming met de Tweede Kamer besloten.
• De kwaliteit van de satellietcontroles die gebruikt worden om de oppervlakte gerelateerde subsidies te controleren moet gewaarborgd worden.
• De problemen die zijn opgetreden in de controle van de Rijksauditdienst, zoals een tekort aan capaciteit en gebrek aan uniformering van de auditwerkzaamheden, vooral bij het EFRO, moeten worden opgelost.

In reactie op onze conclusies en aanbevelingen hebben de ministers van Financiën, EL&I, SZW, BZK en I&A toegezegd zeven van de negen openstaande aanbevelingen over te nemen. Twee van onze aanbevelingen nemen de ministers helaas niet of slechts gedeeltelijk over. Dit betreft het opnemen van de eigen middelen in de lidstaatverklaring en de naleving van lokale aanbestedingsregels tot op het niveau van eindbegunstigden. Voor de aanbestedingsregels beperkt de toezegging zich tot de van toepassing zijnde provinciale verordeningen.

Wij vinden het een gemis om de eigen middelen niet op te nemen in de lidstaatverklaring, zoals overigens Denemarken wél doet. Wat betreft de naleving van de aanbestedingsregels wijzen wij erop dat ook voorwaarden die in provinciale subsidiebeschikkingen worden vermeld, onderdeel uitmaken van de rechtmatigheidsvereisten.

Met de invoering van deze ‘EU-lidstaatverklaring’, gericht aan de Europese Commissie en aan het Nederlandse parlement, wil Nederland bijdragen aan een beter beheer, een betere controle en een betere verantwoording van de EU-gelden die Nederland in gedeeld beheer met de Europese Commissie besteedt. De lidstaatverklaring wordt jaarlijks door de minister van Financiën namens het kabinet afgegeven. De Algemene Rekenkamer is gevraagd om jaarlijks een oordeel te geven over de Nederlandse EU-lidstaatverklaring. Dit jaar gebeurt dat voor de vijfde maal.

De Nederlandse EU-lidstaatverklaring over 2010 heeft betrekking op subsidiebijdragen uit de volgende Europese Fondsen:

1. het Europees Landbouwgarantiefonds (ELGF, € 895,2 miljoen);
2. het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling (ELFPO, € 62,7 miljoen);
3. het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO, € 51,0 miljoen);
4. het Europees Sociaal Fonds (ESF, € 50,8 miljoen);
5. het Europees Visserijfonds (EVF, € 8,2 miljoen);
6. het Europees Buitengrenzenfonds (EBF, € 0,3 miljoen);
7. het Europees Integratiefonds (EIF, € 0,5 miljoen).

Omdat er geen uitgaven zijn gedeclareerd betreffende het Europees Vluchtelingenfonds en het Europees Terugkeerfonds (ETF) zijn deze fondsen niet opgenomen in de deelverklaring 2010.