Direct naar (in deze pagina): inhoud, zoekveld of menu.

U bevindt zich op: Home › Publicaties › Onderzoeksrapporten › Rechtmatigheidsonderzoek 2009

Rapport bij het Jaarverslag 2009 van het Ministerie van Defensie

Gepubliceerd op: 18 mei 2010

De Algemene Rekenkamer heeft onderzoek gedaan naar het Jaarverslag 2009 en de bedrijfsvoering van het Ministerie van Defensie. De informatie in het Jaarverslag 2009 over de uitgaven voldoet en informatie over de gerealiseerde prestaties is duidelijk verbeterd. Wel bleek het nodig om opnieuw een forse extracomptabele correctie op de verplichtingen in het jaarverslag door te voeren. Verder kampt Defensie al jaren met grote problemen in het financieel beheer en materieelbeheer, maar ligt het verbeterprogramma inmiddels goed op koers, al zijn de effecten nu nog beperkt zichtbaar.

Rapport PDF, 4293 kB

Jaarverslag

Oordeel over het jaarverslag

De informatie in het Jaarverslag 2009 van het Ministerie van Defensie voldoet: op hoofdlijnen geeft het een goed beeld van de gerealiseerde prestaties en activiteiten. Ook slaagt het Ministerie van Defensie er goed in om per operationele doelstelling inzichtelijk te maken wat de activiteiten en prestaties hebben gekost. Wel legt het ministerie nog onvoldoende verantwoording af over de uitgaven die niet gerelateerd zijn aan een operationele doelstelling.
Uit onze praktijktoets naar de veteranenzorg blijkt dat de uitvoering op bepaalde onderdelen beter kan. Zo vindt niet altijd de voorgeschreven uitkeuring van militairen plaats, als deze de dienst verlaten, waardoor een belangrijk moment wordt gemist om eventuele problemen te signaleren. Mogelijk nadelig voor de betrokken militair: de huisarts wordt bij problemen niet geïnformeerd, de zorgbehoefte van de militair wordt niet geïnventariseerd en de militair kan aanspraken missen. Ook de effecten van de inspanningen op het gebied van veteranenzorg zijn nog niet goed meetbaar. Het Ministerie van Defensie geeft aan dat er in 2010 onderzoek wordt gedaan om meer zicht te krijgen op de groep veteranen met psychische problemen en de mate waarin deze groep bereikt wordt.
De totstandkoming van de beleidsinformatie voldoet op bepaalde onderdelen nog niet. Ons onderzoek naar de totstandkoming van de prestatiegegevens over de operationele gereedheid van eenheden maakt duidelijk dat de controleerbaarheid van een aantal deelprocessen onvoldoende is. Zo ontbreken procesbeschrijvingen en worden gemaakte afwegingen onvoldoende gedocumenteerd. Daardoor zijn de uitkomsten alleen te reconstrueren met een toelichting van de verantwoordelijke functionarissen.

Over het Ministerie van Defensie

Het Ministerie van Defensie is verantwoordelijk voor de bescherming van de integriteit van het eigen en bondgenootschappelijk grondgebied, inclusief de Nederlandse Antillen en Aruba. Ook zorgt het ministerie voor de bevordering van de internationale rechtsorde en stabiliteit. Bovendien ondersteunt het ministerie de civiele autoriteiten bij rechtshandhaving, rampenbestrijding en humanitaire hulp, nationaal en internationaal. De uitgaven van het ministerie bedroegen in 2009 € 8,7 miljard. De verplichtingen bedroegen € 8,6 miljard en de ontvangsten € 0,5 miljard.

Bedrijfsvoering

Oordeel over de bedrijfsvoering

Wij hebben in 2009 23 onvolkomenheden geconstateerd in de bedrijfsvoering van het Ministerie van Defensie. De meeste daarvan bestaan al langer en de oplossingen vragen meer tijd dan een jaar (zo bleek uit ons bezwaaronderzoek bij Defensie in 2007). In 2008 is hiervoor een meerjarig verbeterprogramma opgesteld dat voor het financieel beheer tot 2012 loopt en voor het materieelbeheer tot 2014. Vooral bij het materieelbeheer is de complexiteit en de omvang van de problemen groot. In 2009 is het ministerie gestart met het uitvoeren van de plannen, zij het met enige vertraging. De uitvoering ligt inmiddels goed op koers. De effecten in het feitelijke financieel beheer en het materieelbeheer zijn nog maar beperkt zichtbaar, zoals verwacht.
Gerealiseerde verbeteringen: de Europese aanbestedingsregels worden beter nageleefd en het betaalgedrag van Defensie is in de loop van 2009 verbeterd. Verder zijn het munitie- en cryptobeheer licht verbeterd.
Voor maart 2011 geeft Defensie prioriteit aan de volgende onderwerpen:

  • verder vergroten en instandhouden van de aandacht voor beheer binnen de organisatie;
  • verbeteren van de verantwoordingsinformatie over de operationele gereedheid;
  • verbeteren van het verplichtingenbeheer en de registratie van verplichtingen in het financieel administratiesysteem FINAD;
  • verbeteren van het betaalgedrag van Defensie;
  • invoeren van de continue monitor voor de belangrijkste geldstromen;
  • verbeteren en vereenvoudigen van het handtekeningen- en bevoegdhedenregister;
  • verder implementeren van het Voorschrift Materieelbeheer Defensie;
  • verbeteren van het beheer van het materieelbeheer bij redeployment en uitzendingen;
  • verbeteren van de datakwaliteit in de personeels- en materieeladministratiesystemen;
  • verbeteren van de kwaliteit van de personeelsdossiers.

Dit jaar zien wij geen aanleiding om bezwaar te maken, omdat de uitvoering van de plannen nu goed op koers ligt en het ministerie verbeteringen heeft gerealiseerd voor de meeste onderwerpen die wij in het Rapport bij het Jaarverslag 2008 hadden benoemd. Overigens is de informatie over de bedrijfsvoering in het Jaarverslag 2009 van het Ministerie van Defensie op deugdelijke wijze tot stand gekomen en voldoet deze aan de verslaggevingsvoorschriften.

Toezeggingen

De minister laat om te beginnen weten dat het oplossen van de onvolkomenheden in het financieel beheer onderdeel uitmaakt van het verbeterplan en dat het verbeteren van het verplichtingenbeheer voor 2010 als prioriteit is aangemerkt. Voor het oplossen van de onvolkomenheden in het materieelbeheer worden de voorgeschreven beheersmaatregelen uitgevoerd evenals het programma ‘Professionaliseren materieelbeheer Defensie’. Verder voert het ministerie in 2010 de voorgenomen schoning uit op de data in de materieeladministratie- en de personeeladministratiesystemen. Om het voorraad- en materieelbeheer bij de baten-lastendienst Bedrijfsgroep IVENT te verbeteren wordt in april 2010 de nieuwe methodiek voor betrouwbare werkplekadministratie getest. Tot slot gaat Defensie ook in 2010 door met het uitvoeren van het programma OEVER om de conditie van de technische NAFIN-ruimtes op orde te brengen. Doel hiervan is de betrouwbaarheid van de informatievoorziening bedrijfsgroep IVENT op peil brengen.

Stand van zaken

 

Volledige versie