U bevindt zich op: Home › Publicaties › Onderzoeksrapporten
Sinds 2002 publiceert de Algemene Rekenkamer regelmatig onderzoeken over de opvang van zwerfjongeren. Dit is ons zevende onderzoek.
In 2009 hebben 28 van de 43 centrumgemeenten voor
maatschappelijke opvang bijna alle soorten voorzieningen voor
zwerfjongeren (preventie, signalering, opvang,
hulpverlening/begeleiding en nazorg ). In 2007 waren dit er nog 23.
Er zijn meer gemeenten met een inloophuis en een coördinatiepunt
voor zwerfjongeren dan in 2007. Er zijn in 23 centrumgemeenten
ongeveer 600 opvangplaatsen beschikbaar in pensions voor
zwerfjongeren. In 2002 waren er 250 opvangplaatsen in negen
centrumgemeenten. Naast deze opvangplaatsen in pensions zijn er ook
andere woonvoorzieningen voor (risico)jongeren met in totaal zo’n
1200 plaatsen. Eén van de voorzieningen op het terrein van
risicosignalering die momenteel wordt ingevoerd is de landelijke
Verwijsindex risicojongeren.
Wij plaatsen bij dit alles wel de kanttekening dat de
beschikbaarheid van voorzieningen nog niet wil zeggen deze
voorzieningen ook in voldoende mate en tijdig beschikbaar zijn en
aansluiten bij de hulpvraag van de jongere.
We zien in 2009 veel initiatieven, vaak in het kader van breder
beleid voor risicojongeren. De toegenomen beleidsaandacht is
positief maar heeft ook het risico van stapeling van beleid. Het
gaat er in de eerste plaats om dat zwerfjongeren zelf ervaren dat
hun problemen (h)erkend en aangepakt worden. De ambities van de
betrokken bewindspersonen zijn groot: ‘geen zwerfjongeren meer op
straat’. Dat hebben zij afgesproken in een bestuurlijk
overleg op 21 september met andere betrokken patijen.
Wat de informatievoorziening betreft zijn we minder positief. Keer
op keer hebben wij in onze onderzoeken de bewindspersonen van
Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) en voor Jeugd en Gezin
aanbevolen om zich in te zetten voor betere informatie over
zwerfjongeren. De inzet is er vanaf 2008 geweest, maar heeft nog
geen resultaat opgeleverd. Er is nog steeds geen nieuwe definitie
voor zwerfjongeren, wat een struikelblok is bij het tellen en
registreren van zwerfjongeren. Wij vrezen dan ook dat het door de
bewindspersonen toegezegde onderzoek in 2010 naar de aantallen en
achtergronden van zwerfjongeren (in relatie tot de beschikbare
voorzieningen) hierdoor vertraging gaat oplopen. Dat zou betekenen
dat er in 2010 nog geen duidelijkheid komt over de omvang en de
samenstelling van de zwerfjongerenpopulatie.
Om na te gaan of de voorzieningen voldoende aansluiten bij de
hulpvraag van zwerfjongeren, bevelen wij de staatssecretaris van
VWS en de minister voor Jeugd en Gezin aan om het naar aanleiding
van ons onderzoek Opvang zwerfjongeren 2007 toegezegde
landelijke onderzoek spoedig te starten, om een beter beeld te
kunnen krijgen van de achtergronden en hulpvragen van
zwerfjongeren, en van aard en omvang van de voorzieningen. Daartoe
moet er nu snel een eenduidige definitie van zwerfjongeren
komen.
Wij bevelen de staatssecretaris van VWS en de minister voor Jeugd
en Gezin ook aan om zich jaarlijks te laten informeren over de
aandacht voor zwerfjongeren in de provinciale
Beleidskaders Jeugdzorg en de Stedelijke
Kompassen voor de maatschappelijke opvang en over de
resultaten daarvan.
Wat de Verwijsindex risicojongeren betreft: er zou op kunnen worden
gewezen dat het wenselijk is dat in de gemeenten de voor
zwerfjongeren relevante hulpverleners, zoals straathoekwerkers,
jeugd- en wijkagenten, thuislozenteams en opvanginstellingen, ook
betrokken worden bij het meldingsproces zodat dit instrument z’n
vruchten kan gaan afwerpen voor zwerfjongeren.
De minister voor Jeugd en Gezin en de staatssecretaris van VWS hebben op 8 december 2009 gereageerd op ons rapport. In hun reactie geven zij aan het belangrijk te vinden dat de hulp en de opvang van zwerfjongeren goed zijn geregeld. Zij nemen de aanbevelingen uit ons rapport grotendeels over. In hun reactie verwijzen de bewindspersonen naar de ambitie ‘alle zwerfjongeren van straat’, waaraan alle betrokken partijen zich hebben gecommitteerd. Zij streven ernaar om begin 2010 een plan gereed te hebben voor de aanpak van de problemen van zwerfjongeren.
Reactie |
17-12-2009
|
PDF, 1201 kb
|
Opvang zwerfjongeren 2009
Kamervragen |
19-02-2010
|
PDF, 126 kb
|
Opvang zwerfjongeren 2009
Antwoorden van de Algemene Rekenkamer op Kamervragen over het rapport Opvang zwerfjongeren 2009.
Persbericht | 17-12-2009 | Opvang zwerfjongeren 2009
‘Alle zwerfjongeren van straat’, dat is de nieuwe ambitie van de minister voor Jeugd en Gezin, de staatssecretaris van VWS en betrokken partijen. De Algemene Rekenkamer ziet in 2009 een lichte groei in soorten voorzieningen - van preventie tot nazorg - voor zwerfjongeren. Nu hebben 28 van de 43 centrumgemeenten voor maatschappelijke opvang bijna alle soorten voorzieningen, in 2007 waren dit nog 23. Er blijven echter teveel gemeenten waar niet alle soorten voorzieningen beschikbaar zijn. De registratie van zwerfjongeren blijft ook in 2009 ontoereikend; een eenduidige definitie ontbreekt nog steeds. Hoeveel zwerfjongeren er in Nederland zijn, is daardoor niet bekend. De bewindspersonen hebben zich in 2009 ingezet voor betere informatie over zwerfjongeren. De resultaten zijn desondanks beneden verwachting.
Rapport |
17-12-2009
|
PDF, 2999 kb
|
Opvang zwerfjongeren 2009, Zwerfjongeren
Reactie |
17-12-2009
|
PDF, 1201 kb
|
Opvang zwerfjongeren 2009
Bijlage |
16-12-2009
|
PDF, 27 kb
|
Opvang zwerfjongeren 2009
Overzicht van de afgesloten convenanten met de aangesloten gemeenten (november 2009).
Bijlage |
16-12-2009
|
PDF, 28 kb
|
Opvang zwerfjongeren 2009
Instanties in de sector onderwijs die aangesloten zijn op de Verwijsindex risicojongeren (november 2009).
Bijlage |
16-12-2009
|
PDF, 28 kb
|
Opvang zwerfjongeren 2009
Instanties in de sector politie en justitie die aangesloten zijn op de Verwijsindex risicojongeren (november 2009).
Bijlage |
16-12-2009
|
PDF, 27 kb
|
Opvang zwerfjongeren 2009
Instanties in de sector zorg die aangesloten zijn op de Verwijsindex risicojongeren (november 2009)
Bijlage |
16-12-2009
|
PDF, 28 kb
|
Opvang zwerfjongeren 2009
Instanties in de sector arbeid en inkomen die aangesloten zijn op de Verwijsindex risicojongeren (november 2009).
17-12-2009 |
PDF, 2999 kB