Rijk verantwoord 2008

• Rijksrekening goedgekeurd met een kanttekening
• Jaarverslagen 2008: rechtmatigheid kent ondanks hoog niveau toch punten van zorg
• Bedrijfsvoering redelijk op orde, maar hardnekkige problemen
• Meer beleidsinformatie beschikbaar, maar niet altijd even bruikbaar
• Reactie minister

Op Verantwoordingsdag 2009 publiceert de Algemene Rekenkamer Rijk verantwoord 2008. Met dit rapport geven wij ons oordeel over deRijksrekening 2008 en de Saldibalans van het Rijk 2008, zoals die zijnopgenomen in het Financieel jaarverslag van het Rijk 2008. Daarnaastinformeren wij met dit rapport de Tweede Kamer over de bedrijfsvoeringvan de ministeries en over de kwaliteit van de financiële informatie en debeleidsinformatie in de jaarverslagen 2008.

Rijksrekening goedgekeurd met een kanttekening

De kredietcrisis maakt van 2008 een bijzonder jaar. De crisis zorgde voor uitzonderlijke omstandigheden met grote gevolgen voor de financiën van het Rijk.

We hebben de in het Financieel jaarverslag van het Rijk 2008 opgenomen rekening van uitgaven en ontvangsten van het Rijk (Rijksrekening 2008) en de Saldibalans van het Rijk 2008 goedgekeurd. We hebben hier een kanttekening bij geplaatst in verband met de onrechtmatigheid van de uitgave ad € 23,3 miljard in het kader van de kredietcrisis.

Omhoog

Jaarverslagen 2008: rechtmatigheid kent ondanks hoog niveau toch punten van zorg

Uit de verantwoording van de rijksoverheid blijkt dat het Rijk de rechtmatigheid redelijk op orde heeft. Wel zien we op sommige punten een toename van de onrechtmatigheden die ons zorgen baart. Van de 28 jaarverslagen over 2008 voldoen er 24 aan de eisen die de wet stelt. Vier jaarverslagen voldoen niet omdat de omvang van de fouten en onzekerheden in de financiële informatie de tolerantiegrenzen van het jaarverslag als geheel overschrijdt. Vorig jaar was dat slechts bij één jaarverslag het geval.

Omhoog

Bedrijfsvoering redelijk op orde, maar hardnekkige problemen

Ook de bedrijfsvoering lijkt redelijk op orde, wel signaleren wij daarin nog hardnekkige onvolkomenheden. Door een nieuw instrument, de kwaliteitskaart bedrijfsvoering, kunnen we voor het eerst het aantal onvolkomenheden afzetten tegen het totaal aantal beheerdomeinen (1482) in de bedrijfsvoering dat van belang is voor het functioneren van het Rijk. We hebben in totaal 62 (ernstige) onvolkomenheden geconstateerd. In 95% van die beheerdomeinen zijn dus geen onvolkomenheden geconstateerd. Omdat de kwaliteitskaart nieuw is trekken we onze conclusies nog met enige voorzichtigheid. Ten behoeve van de vergelijking met voorgaand jaar hebben wij het aantal ook volgens de 'oude' systematiek geteld. Dan zouden het er 54 zijn: een lichte daling ten opzichte van vorig jaar (57). De onvolkomenheden komen vooral voor in het subsidiebeheer en in de materiële uitgaven (waaronder Europese aanbestedingen). Als «ernstig» kwalificeren wij de onvolkomenheden bij het inkoopbeheer van het Ministerie van Justitie en bij de financiële functie van het Ministerie van VROM.

Omhoog

Meer beleidsinformatie beschikbaar, maar niet altijd even bruikbaar

Er komt meer beleidsinformatie beschikbaar, maar de bruikbaarheid ervan laat te wensen over. In de begrotingen 2009 en de jaarverslagen 2008 is over het algemeen meer beleidsinformatie beschikbaar dan voorheen. Ondanks deze overwegend positieve trend, vragen we toch aandacht voor het feit dat ministers in hun begrotingen en jaarverslagen steeds vaker uitleggen («explain») dat de realisatie van algemene en/of operationele doelstellingen

niet kan worden toegelicht. Het feit dat ministers, juist in hun verantwoordingsdocument, bij ruim één derde van de doelstellingen stellen dat de mate van realisatie niet kan worden toegelicht, roept de vraag op of deze doelstellingen anders geformuleerd zouden moeten worden. Ook signaleren we dat de beschikbaarheid van informatie over de bestede middelen gedaald is ten opzichte van vorig jaar. Wij vinden dit geen goede ontwikkeling, omdat we verwachten dat de ministers ten minste zichtbaar kunnen maken hoeveel geld zij aan de prestaties en doelen hebben besteed en wat dat heeft opgeleverd.

Omhoog

Reactie minister

De minister heeft op 11 mei 2009 gereageerd op de conceptversie van Rijk verantwoord 2008. De integrale reactie staat in hoofdstuk 7 van het rapport.

Omhoog