Verslagen van raden van toezicht vergeleken

De afgelopen jaren stond bij organisaties in zowel de publieke als de private sector het onderwerp 'goed bestuur' hoog op de agenda. In de publieke sector heeft dit onder andere geleid tot de ontwikkeling van verschillende codes voor 'goed bestuur'. Goed intern toezicht op het bestuur is één van de belangrijkste principes van goed bestuur. Veel zorgorganisaties, onderwijsorganisaties, woningcorporaties en zelfstandige bestuursorganen hebben het interne toezicht de afgelopen jaren vorm gegeven in een raad van toezicht.

Nieuw fenomeen

Het fenomeen raden van toezicht is relatief nieuw in de publieke sector. De concrete invulling ervan is in de praktijk daardoor nog volop in ontwikkeling. De verantwoording die de raden van toezicht afleggen over hun eigen functioneren is dientengevolge ook nog in ontwikkeling. De variatie in de wijze waarop ze dit doen is dan ook groot. De Algemene Rekenkamer vindt het van groot belang dat een raad van toezicht aangesproken kan worden op de uitvoering van zijn taak. Goede verslaggeving speelt hierbij een belangrijke rol. We vinden een goede publieke verantwoording door een raad van toezicht over zijn oordeelsvorming en overige werkzaamheden dan ook belangrijk: voor burgers, klanten, andere toezichthouders én voor de Tweede Kamer.

Belang van goede verslaglegging

De raad van toezicht vervult een sleutelfunctie in de toezichtketen. Daarom is het extra belangrijk dat de verantwoording van dit orgaan betrouwbaar, relevant en navolgbaar is. Aangezien er geen orgaan is dat toezicht houdt op het functioneren van de raad van toezicht, moet de raad van toezicht aangesproken kunnen worden op de wijze waarop invulling wordt gegeven aan zijn taak. Goede verslaggeving speelt hierbij een grote rol en goede verslaglegging geeft politiek en samenleving bovendien vertrouwen in deze vorm van toezicht. Een raad van toezicht moet immers aan de buitenwereld kunnen laten zien hoe hij zijn toezichtstaak heeft vervuld en tot welke oordelen over het bestuur hij is gekomen.

Informatiewaarde

Het belang van raden van toezicht en van hun publieke verantwoording voor politiek en samenleving was voor ons aanleiding om verslagen van raden van toezicht onder de loep te nemen. We onderzochten 84 verslagen (over het verslagjaar 2007) en websites van raden van toezicht van zorginstellingen, onderwijsinstellingen en van zelfstandige bestuursorganen (zbo's). We hebben deze vergeleken met de codes voor goed bestuur van de verschillende sectoren en met relevante normen van de Algemene Rekenkamer. We wilden met de analyse van de verslagen inzicht krijgen in de informatiewaarde van de verslagen van raden van toezicht en bijdragen aan de verdere ontwikkeling van het fenomeen raden van toezicht als onderdeel van de toezichtsketen.

Tips en goede voorbeelden

In dit rapport doen we verslag van deze verkenning naar de publieke verantwoording door raden van toezicht. We geven ook een aantal tips en goede voorbeelden die raden van toezicht kunnen helpen bij het verbeteren van hun verantwoording. Kijken naar de verslaggeving door een raad van toezicht, zoals we in dit rapport doen, heeft overigens zijn beperkingen. Immers, een goed verslag betekent niet perse dat goed toezicht is gehouden en goed toezicht betekent niet perse goede verslaggeving.