U bevindt zich op: Home Publicaties Onderzoeksrapporten

Bestrijden witwassen en terrorismefinanciering

Witwassen en terrorismefinanciering worden ondanks de genomen maatregelen nog onvoldoende voorkomen. Dat blijkt uit ons onderzoek naar het bestrijden van witwassen en terrorismefinanciering.

Bestrijden witwassen en terrorismefinanciering PDF, 4833 kB


Onderzoek

De Algemene Rekenkamer heeft onderzoek gedaan naar het bestrijden van witwassen en terrorismefinanciering. Witwassen houdt in dat illegaal vermogen legaal wordt gemaakt op een dusdanige manier, dat de illegale herkomst van het vermogen niet langer zichtbaar is. Bij terrorismefinanciering is vaak (maar niet altijd) sprake van legaal vermogen dat wordt ingezet voor het financieren van illegale activiteiten: terrorisme. Zowel voor witwassen als voor terrorismefinanciering geldt dat het een risico vormt voor de integriteit van het financiële stelsel en voor het vertrouwen van de maatschappij in de werking van financiële markten. We hebben in ons onderzoek aandacht besteed aan de manier waarop de verantwoordelijke ministers van BZK, van Financiën en van Justitie de handhavingsketen aansturen. Verder hebben we onderzocht hoe de verschillende uitvoeringsorganisaties te werk gaan bij het voorkomen, signaleren, opsporen, vervolgen en sanctioneren van witwassen en terrorismefinanciering. We hebben niet gekeken naar de tenuitvoerlegging van sancties.

Conclusies

We concluderen dat ondanks de vele maatregelen die de ministers van BZK, van Financiën en van Justitie getroffen hebben om witwassen en terrorismefinanciering te bestrijden, de prestaties nog tegenvallen. Uit ons onderzoek blijkt dat witwassen en terrorismefinanciering nog onvoldoende wordt voorkomen, dat de kans dat witwassen en terrorismefinanciering ontdekt en bestraft worden klein is en dat opsporingsdiensten en het OM de mogelijkheden die er zijn om crimineel vermogen te ontnemen nog te weinig benutten. Deze prestaties zijn niet wat je kunt verwachten op basis van de ambities van de laatste vijf kabinetten en de prioriteit die zij de afgelopen tien jaar hebben gegeven aan het bestrijden van witwassen en terrorismefinanciering.

Omhoog

Aanbevelingen

We bevelen de verantwoordelijke ministers (BZK, Financiën en Justitie), de toezichthouders (DNB, Belastingdienst, BFT en AFM) en de Raad van Hoofdcommissarissen aan realistische beleidsambities vast te stellen en de benodigde capaciteit, deskundigheid en prioriteit hierop af te stemmen. We bevelen de ministers van BZK, Financiën en Justitie daarnaast aan te waarborgen dat de relevante operationele informatie die versnipperd is over de verschillende private en publieke organisaties binnen de handhavingsketen, in een zo vroeg mogelijk stadium bij elkaar wordt gebracht. Verder zijn we van mening dat de verantwoordelijke ministers de regierol duidelijker op zich moeten nemen en bevelen we de ministers aan gezamenlijk een strategie op te stellen met gemeenschappelijke en afgewogen prioriteiten. Ten slotte bevelen we de ministers van BZK, van Justitie en van Financiën aan om in overleg met de organisaties die betrokken zijn bij het bestrijden van witwassen en terrorismefinanciering zinvolle prestatie-indicatoren op te stellen en die indicatoren te gebruiken bij het verkrijgen van inzicht in de resultaten, bij het doelgericht aansturen van de handhavingsketen en bij de verantwoording over de behaalde prestaties en de daarvoor ingezette middelen aan de Tweede Kamer.

Omhoog

Reactie ministers

De ministers vinden dat de conclusie dat de witwasbestrijding weinig effectief is op onjuiste maatstaven is gebaseerd. Daarnaast onderschrijven de ministers de conclusies over capaciteit, deskundigheid en informatie-uitwisseling. De ministers vinden dat de betrokken departementen al een duidelijke regierol vervullen. De ministers zeggen toe het inzicht in de prestaties en in de problematiek van financieel-economische criminaliteit voor de zomer te verbeteren, op basis van dit inzicht prestatie-indicatoren op te stellen en de beschikbare extra middelen te verdelen.

Verder zeggen de ministers toe afspraken te gaan maken over prestatiedoelstellingen en inzet van capaciteit met uitvoeringsorganisaties en toezichthouders.

Omhoog

Kaartmateriaal

Toelichting

Bovenstaande kaarten zijn in lagen opgebouwd. Na opening van het pdf-bestand ziet u links het navigatievenster. Als dit niet zichtbaar is, kunt u het navigatievenster aanzetten door links het tabblad of pictogram 'Lagen' te kiezen. De items in het navigatievenster corresponderen met de kaarten in het pdf-bestand. Door te klikken op een item ziet u uit welke lagen de bijbehorende kaart is opgebouwd. De lagen kunt u aan of uit zetten door op het 'oogje' te klikken.

Omhoog

Stand van zaken

 

Volledige versie