Rapport bij het Jaarverslag 2007 van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

• Oordeel over het jaarverslag 
• Oordeel over de bedrijfsvoering
• Toezeggingen van de minister

We hebben onderzoek gedaan naar het Jaarverslag 2007 en de bedrijfsvoering van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW). Uit ons onderzoek blijkt dat het departement in de dagelijkse uitvoering minder prioriteit geeft aan de interne bedrijfsvoering, zoals de financiële administratie bij het Agentschap SZW en de regels voor contractbeheer, subsidiebeheer, informatiebeveiliging en materieelbeheer. Het Ministerie van SZW heeft ook moeite met de naleving van de wettelijke termijnen voor bestuurlijke boetes, bezwaarschriften en andere bestuursrechtelijke beslissingen.

Oordeel over het jaarverslag 

De informatie in het Jaarverslag 2007 van het Ministerie van SZW voldoet. Wel beoordelen wij bijvoorbeeld € 6,5 miljoen van de verplichtingen die het ministerie is aangegaan, als onrechtmatig. Dat komt doordat het Ministerie van SZW de Europese aanbestedingsregels onvoldoende heeft nageleefd, bij met name bij het aangaan van ICT-contracten en contracten voor de inhuur van personeel.

De informatie over het gevoerde beleid in het Jaarverslag 2007 van het Ministerie van SZW is op deugdelijke wijze tot stand gekomen. Een deel van de beleidsinformatie is echter moeilijk te interpreteren. Zo onderbouwt het ministerie de hoogte van de re-integratiebudgetten niet volgens de systematiek van Van beleidsbegroting tot beleidsverantwoording (VBTB). In de begroting die de Tweede Kamer heeft goedgekeurd, legt het ministerie namelijk geen relatie tussen de doelstelling, de prestaties en het daarvoor benodigde budget. De informatie biedt de Tweede Kamer daardoor weinig inzicht in de onderbouwing van het budget voor gemeenten en voor UWV.

Oordeel over de bedrijfsvoering

Wij hebben in 2007 vijf onvolkomenheden geconstateerd in de bedrijfsvoering van het Ministerie van SZW. Zo zijn er nog steeds problemen met het financieel beheer, waaronder de administratie van voorschotten, de naleving van betalingstermijnen en van termijnen voor het opleggen van aanmaningen en dwangbevelen. De moeizame invoering van het nieuwe systeem Hermes is een van de oorzaken van deze problemen.

Ook het contractbeheer is al enkele jaren niet op orde. Om continuïteitsredenen wijkt het ministerie in sommige gevallen bijvoorbeeld bewust af van Europese aanbestedingsregels. Een ander probleem ligt bij de Arbeidsinspectie; die is erg traag bij de afhandeling van bestuurlijke boetes en bezwaarschriften bij de Wet arbeid vreemdelingen (WAV). Ook functioneert de financiële administratie bij Agentschap SZW nog niet naar behoren, net als een deel van het subsidiebeheer.

Toezeggingen van de minister

De minister zegt toe om terughoudend te zijn in het bewust afwijken van Europese aanbestedingsregels. Ook andere vormen van contractbeheer krijgen hernieuwde aandacht. Daarnaast zegt de minister toe om de voorschottenadministratie, het vorderingenbeheer, het autorisatiebeheer en betalingenbeheer verder te verbeteren. Dat geldt ook voor het financieel beheer bij het Agentschap SZW. Verder verwacht de minister verbeteringen in het subsidiebeheer door de oprichting van het Subsidie Expertise Centrum. Tot slot zegt hij toe om extra capaciteit in te zetten om de achterstand met bestuurlijke boetes en bezwaarschriften weg te werken.

Het Ministerie van SZW is verantwoordelijk voor het stimuleren van de werkgelegenheid, moderne arbeidsrelaties en een activerende sociale zekerheid. Voor het succes van het beleid is het ministerie voor een belangrijk deel afhankelijk van de prestaties van derden zoals gemeenten en de zelfstandige bestuursorganen Uitvoeringsinstituut Werknemersverzekeringen (UWV), Centrale Organisatie voor Werk en Inkomen (CWI) en Sociale Verzekeringsbank (SVB). Ruim 95 procent van de begroting van het ministerie gaat dan ook - in de vorm van uitkeringen en rijksbijdragen - naar gemeenten, UWV en SVB.

De uitgaven van het ministerie bedroegen in 2007 € 27 miljard. De verplichtingen bedroegen € 26,7 miljard en de ontvangsten € 825,5 miljoen.