Rijk verantwoord 2006

• Jaarverslag 2006
• Goedkeuring Rijksrekening
• Samenvattend beeld jaarverslagen
• Bedrijfsvoering bij de departementen
• Informatie over presteren: beleidsinformatie
• Reactie minister van Financiën

Jaarverslag 2006

Rijk verantwoord 2006 verschijnt op Verantwoordingsdag. Op die dag biedt de minister van Financiën het Financieel jaarverslag van het Rijk en de jaarverslagen 2006 aan de Tweede Kamer aan. Op diezelfde dag publiceren bij ons commentaar daarbij in Rijk verantwoord en onze rapporten bij de jaarverslagen.

Omhoog

Goedkeuring Rijksrekening

We hebben de in het Financieel jaarverslag van het Rijk opgenomen rekening van uitgaven en ontvangsten van het Rijk (Rijksrekening) en de Saldibalans van het Rijk 2006 goedgekeurd.

Omhoog

Samenvattend beeld jaarverslagen

Wij zijn van oordeel dat 22 van de 25 jaarverslagen voldoen aan de daaraan te stellen eisen. Dat wil zeggen dat de omvang van de fouten en onzekerheden in de financiële informatie de tolerantiegrenzen voor de financiële informatie in het desbetreffende jaarverslag als geheel niet heeft overschreden.

Bij drie jaarverslagen hebben de geconstateerde fouten of onzekerheden de tolerantiegrenzen wel overschreden. Bij de Staten-Generaal wordt de overschrijding veroorzaakt door een bedrag van € 3,3 miljoen aan onrechtmatige verplichtingen. Bij het Ministerie van Defensie hangt de overschrijding van € 111,3 miljoen aan onrechtmatige en ondeugdelijk weergegeven verplichtingen samen met het niet naleven van de Europese aanbestedingsrichtlijnen, het niet juist en tijdig vastleggen van verplichtingen en het ontbreken van onderbouwingen en bewijsstukken van de vastgelegde verplichtingen en betalingen. Het Ministerie van Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (VROM) is voor een bedrag van € 92 miljoen onrechtmatige verplichtingen aangegaan voor de huurtoeslag.

Omhoog

Bedrijfsvoering bij de departementen

Rijksbreed is er sprake van een lichte daling van het aantal onvolkomenheden in de bedrijfsvoering van 58 in 2005 naar 56 in 2006. Van de veertien in 2005 nieuw geconstateerde onvolkomenheden is de helft in 2006 opgelost. In 2006 zijn er negentien nieuwe onvolkomenheden bijgekomen. Een aantal onvolkomenheden zijn hardnekkig en structureel van aard. Van de 56 onvolkomenheden zijn er dertien die al voor 2002 ontstaan zijn.

Bij het Ministerie van Defensie een speelt een groot aantal onvolkomenheden al meer dan twee jaar. Daarom, en vanwege de ernst van de onvolkomenheden, zullen wij bij het Ministerie van Defensie in 2007 een bezwaaronderzoek uitvoeren.

Het aantal ernstige onvolkomenheden op de ministeries is gestegen. Waren er vorig jaar drie ernstige onvolkomenheden, dit jaar zijn het er vijf. Het gaat om het volgende:

• Eind 2006 staat een bedrag van € 5,7 miljard open aan voorschotten voor ontwikkelingssamenwerking uit de periode 1993 tot en met 2006. Het ministerie heeft voor een deel van deze voorschotten geen informatie over de reden waarom deze niet verantwoord zijn. Niet van alle voorschotten is dus bekend waaraan het geld precies besteed is. Dankzij een goed plan van aanpak van het ministerie heeft de Algemene Rekenkamer het bezwaar dat ze hiertegen had gemaakt, opgeheven.

• Bij de Belastingdienst speelt al sinds vorig jaar het probleem van huur-, zorg- en kinderopvangtoeslagen die niet goed en tijdig aan burgers zijn uitbetaald, ter waarde van € 5,5 miljard.

• Bij het wapen- en munitiebeheer van het Ministerie van Defensie is een gebrek aan kennis over de aanwezigheid van de precieze hoeveelheden materieel waaronder ook gevoelig materieel zoals wapens, munitie en cryptoapparatuur (om berichten te versleutelen).

• Het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) had te maken met de moeizame invoering van een nieuw financieel administratiesysteem.

• Bij het subsidiebeheer op het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) is al sinds 2002 een ernstige onvolkomenheid, maar dankzij het in 2006 ingerichte Subsidieplein op VWS is te verwachten dat de problemen in 2007 worden opgelost.

Omhoog

Informatie over presteren: beleidsinformatie

We hebben onderzocht of er voldoende beleidsinformartie beschikbaar is in de jaarverslagen en of deze informatie over prestaties daadwerkelijk gebruikt worden voor sturing en beheersing.

De stijgende lijn van de beschikbaarheid van informatie uit de jaarverslagen over 2006 zet zich door in de begrotingen van 2007. De ministers verbeteren zowel de levering van meer concrete informatie over hun beoogde doelstellingen, als het gebruik van de mogelijkheid tot 'explain' in de begroting 2007. Ook is een stijging zichtbaar bij de beschikbaarheid van informatie over te leveren prestaties en daarmee gemoeide uitgaven. Deze trend biedt perspectief voor het verhogen van de informatiewaarde van het jaarverslag 2007.

Om een beeld te krijgen van de bruikbaarheid van de beschikbare beleidsinformatie hebben we voor elk departement één of meer indicatoren nader onderzocht. We hebben zo een aantal goede voorbeelden gevonden van bruikbare informatie. Bijvoorbeeld bij het Ministerie van VROM over emissies, waarover het Natuur- en Milieuplanbureau gegevens van goede kwaliteit oplevert.

Maar soms is de bruikbaarheid van beleidsinformatie echter beperkt. Dat geldt bijvoorbeeld voor informatie over de HALT-afdoeningen (werkstraffen) bij het Ministerie van Justitie, waar verschillende definities worden gebruikt voor een 'geslaagde Halt-afdoening'.

In het rapport Staat van de beleidsinformatie 2007 hebben we gekeken naar de informatievoorziening aan de Tweede Kamer over zes grote projecten.

De onderzochte projecten zijn: Ruimte voor de rivier, Project Mainportontwikkeling Rotterdam, Maaswerken, Pantservoertuigen Koninklijke Landmacht, ICT in het onderwijs en Groepsgrootte en kwaliteit basisonderwijs.

De belangrijkste conclusie is dat de ministers en de Tweede Kamer in de discussie bij de start van een project niet alle beschikbare en relevante informatie benutten over het nut en de noodzaak van het desbetreffende project. Ook is de informatie over de onderbouwing van het beleid soms onevenwichtig en laat, waardoor de Tweede Kamer voor min of meer voldongen feiten wordt geplaatst.

Omhoog

Reactie minister van Financiën

De minister van Financiën heeft op 9 mei 2007 gereageerd op het rapport Rijk verantwoord 2006. In zijn reactie geeft de minister van Financiën aan tevreden te zijn met de stand van zaken van de rechtmatigheid en de bedrijfsvoering. Wij zijn het hierover eens met de minister, al zijn er nuanceverschillen.

Mede als basis voor de aanpassing van de Comptabliteitswet 2001 is met de minister van Financiën inmiddels afgesproken over een aantal onderwerpen te overleggen. Eenheid van opvatting tussen alle betrokkenen is gewenst. Onze inzet daarbij is verschillen van inzicht op te lossen, bij voorkeur tijdig voor de start van de controlecyclus 2007.

Omhoog