Zicht op de prestaties van de Autoriteit Financiële Markten bij het tegengaan van oneerlijke effectenhandel

• Conclusies
• Aanbevelingen
• Reactie AFM en minister van Financiën
• Errata

De Algemene Rekenkamer heeft in 2003 de informatie over de prestaties van de AFM bij het tegengaan van marktmisbruik en andere vormen van oneerlijke effectenhandel onderzocht. Dit onderzoek past in een reeks van onderzoeken van de Algemene Rekenkamer naar fiscale, sociale en financiële fraude en het toezicht door rijksinspecties. Het gaat om de vraag in hoeverre de AFM (vóór 2002 de Stichting Toezicht Effectenverkeer) erin slaagt om marktmisbruik en andere vormen van oneerlijke effectenhandel tegen te gaan. De AFM houdt toezicht op de markt van het sparen, beleggen, lenen en verzekeren en valt als ZBO onder de verantwoordelijkheid van de minister van Financiën.

Conclusies

De Autoriteit Financiële Markten (AFM) kan zich minder afwachtend opstellen bij het bestrijden en bestraffen van marktmisbruik. De AFM voert nog geen willekeurige controles uit bij risicogroepen zoals insiders of beursgenoteerde bedrijven. De Algemene Rekenkamer ziet het risico dat marktmisbruik niet wordt bestraft. Daarnaast zou de AFM beter toezicht moeten houden op het nakomen van de meldplicht voor registers, en zou de AFM risicogroepen beter moeten controleren. Het is verder opmerkelijk dat de AFM nauwelijks bestuurlijke boetes heeft opgelegd voor handel met voorwetenschap of te laat melden. De aard en omvang van marktmisbruik en van signalen, alsook de pakkans, zijn niet bekend bij de AFM.

Aanbevelingen

De Algemene Rekenkamer beveelt de minister van Financiën en de AFM aan om verbeteringen aan te brengen op de volgende gebieden: de beleidsinformatie, het handhavingsbeleid, het sanctiebeleid en de wet- en regelgeving. Verder kan voorlichting over het vóórkomen (omvang en aard) van oneerlijke effectenhandel bijdragen aan een betere beleggersbescherming.

Reactie AFM en minister van Financiën

De AFM onderschrijft nagenoeg alle conclusies en aanbevelingen. Wel geeft de AFM aan dat omdat het veronderstelde aantal overtredingen niet bekend is, de AFM ook geen uitspraak kan doen over de pakkans. De AFM neemt in overweging om 'at random' controles bij risicogroepen te gaan uitvoeren. De minister van Financiën antwoordt dat de AFM door nieuwe wet- en regelgeving meer mogelijkheden zal krijgen om oneerlijke effectenhandel tegen te gaan.

Errata

In het rapport zijn tot onze spijt twee storende drukfouten geslopen<li>blz. 43, 2e regel: "de Wet Handhavingsbeleid", vervangen door "het handhavingsbeleid"<li>blz. 48, 4e alinea, 1e regel: "machtmisbruik", vervangen door: "marktmisbruik"