Hoe staat het ervoor?

Wij vinden dat de beleidsbepalende en toezichthoudende functies gescheiden moeten zijn om mogelijke belangenverstrengelingen te vermijden:

• De minister van VenW zou de rol van aandeelhouder namens de Staat der Nederlanden over moeten dragen aan de minister van Financiën.
• De Directie Spoorvervoer van het Ministerie van VenW moet niet zowel een beleidsbepalende als ook een toezichthoudende functie hebben. Het toezicht op ProRail zou moeten worden overgedragen aan een onafhankelijke toezichteenheid binnen het Ministerie van VenW.

Daarbij zou de minister van VenW over extra interventie-instrumenten moeten beschikken, om ProRail beter aan de prestatieafspraken te kunnen houden.

Het kabinet-Balkenende IV wilde zowel de betrouwbaarheid van het spoor vergroten als het personenvervoer per trein met 5% per jaar laten groeien. De minister van VenW heeft hiervoor taken aan ProRail toegekend en stelt hiervoor aparte budgetten beschikbaar. Wij bevelen aan dat ook in dit geval de minister vooraf bepaalt welke prestaties ProRail moet leveren.

Kabinetsstandpunt na evaluatie Spoorwegwet

In 2009, na de publicatie van ons rapport, gaf het kabinet haar standpunt naar aanleiding van de evaluatie
van de Spoorwegwet:

• Het aandeelhouderschap van ProRail wordt wel gescheiden van het concessiebeheer, maar niet ondergebracht bij het Ministerie van Financiën.
• De interventieladder zal worden uitgebreid, maar de precieze operationalisering hiervan zal de komende periode nader worden uitgewerkt.
• De voortgang van de doelstelling van 5% groei zal worden bewaakt door middel van kwartaalrapportages van ProRail.
• Onze aanbeveling voor de oprichting van een onafhankelijke toezichteenheid binnen het ministerie wijst de minister af.