Fortis/ABN-AMRO

• Aard en duur interventie 
• Doel interventie
• Financieel overzicht
• Chronlogisch overzicht
• Bevoegdheden Algemene Rekenkamer

Aard en duur interventie 

De interventies bij Fortis/ABN AMRO in het laatste kwartaal van 2008 hebben het karakter van deelnemingen in het aandelenkapitaal en leningen. In de loop van 2009 zijn daar kapitaalversterkingen aan toegevoegd in de vorm van converteerbare leningen (Mandatory Convertible Notes), een kredietgarantie (Capital Relief Instrument) en een agiostorting.  In 2010 zijn de Mandatory Convertible Notes in aandelenkapitaal geconverteerd en zijn een agiostorting en een Counter Indemnity (garantie) toegevoegd. Verder heeft in 2010 een betaling plaatsgevonden aan de consortiumpartners in RFS Holdings.  Wanneer de staat de resterende belangen in Fortis/ABN AMRO kan afstoten is onbekend.

Omhoog

Doel interventie

Het doel van het overheidsingrijpen bij Fortis/ABN AMRO is het afwenden van het faillissement van systeemrelevante financiële instellingen om onevenredige schade aan het Nederlandse financiële stelsel en daarmee aan de Nederlandse economie te voorkomen.  De Nederlandse staat houdt de deelneming(en) aan zolang dat nodig is om de stabiliteit van de overgenomen onderdelen van Fortis/ABN AMRO te garanderen en tot een goede mogelijkheid is gevonden om het aandeelhouderschap naar de private sector terug te brengen. Daarbij is het doel de investering die de staat heeft gedaan terug te verdienen.

Omhoog

Financieel overzicht

De volgende tabel geeft een overzicht van de bedragen die in 2008, 2009 en 2010 in relatie tot de interventies rond Fortis/ABN AMRO zijn uitgegeven of geïnvesteerd en de bedragen die in dezelfde periode zijn (terug)ontvangen. Tenzij anders toegelicht sluiten de genoemde bedragen aan op de jaarverslagen over 2008, 2009 en 2010 van het Ministerie van Financiën.

 

Bedragen x € 1 miljoen (1)	2008	2009	2010	Totaal
Aandelen FBN / RFS Holdings/ ABN AMRO / ASR	23.340	1.350	3.631	28.321
Verkoop aandelen Fortis Corporate Investments		-350		-350
Dividend RFS Holdings			- 6	- 6
Langlopende leningen	16.075			16.075
Kortlopende leningen	34.966			34.966
Aflossing leningen	-6.700	-36.516	- 3.250	- 46.466
Renteontvangsten leningen	-502	-705	- 167	-1.374
Mandatory Convertible Note (juli 2009)		800	-800	0
Mandatory Convertible Note (december 2009)		1.800	- 1.800	0
Renteontvangsten Mandatory Convertible Notes			-103	-103
Premie Capital Relief Instrument		-28	- 165	- 193
Claims op grond van Capital Relief Instrument				0
Premie Counter indemnity ABN AMRO			-26	- 26
Rentekosten staat	523	1.254	1.107	2.884
Totaal	67.702	-32.395	- 1.579	33.728

 

Omhoog

Chronlogisch overzicht

03-10-2008	De Nederlandse staat neemt deel in en verstrekt leningen aan de Nederlandse delen van Fortis/ABN AMRO. De staat heeft een aandelenbelang van 92,6% genomen in Fortis Bank Nederland (FBN) Holding NV, een belang van 100% in Fortis Verzekeringen Nederland NV (bekend als ASR) en in Fortis Corporate Insurance NV (FCI). Ook verwerft de staat een belang van 70% in FBN Holding Preferred Investments BV. Via deze vennootschap bezit de staat nog eens 5,2% van FBN Holding; in totaal dus 97,8%. De overige 2,2% is in bezit van de overige eigenaren van FBN Holding Preferred Investments BV.
24-12-2008	De staat neemt het aandelenbelang van 33,8% in RFS* Holdings BV over van FBN Holding, gefinancierd door aflossing op de langlopende leningen.
02-07-2009	FBN lost de kortlopende leningen af.
22-07-2009	Afstoten aandelen in Fortis Corporate Insurance (FCI)
30-07-2009	De staat komt een Capital Relief Instrument (CRI) overeen met  ABN AMRO (kredietrisico hypothekenportefeuille: € 32,8 miljard).
30-07-2009	De staat verstrekt kapitaal aan ABN AMRO in de vorm van een converteerbare lening (Mandatory Convertible Note, MCN).
20-10-2009	Bekendmaking van akkoord op hoofdlijnen met de Deutsche Bank over de overname van onderdelen van ABN AMRO in het kader van de EC Remedy
19-11-2009	Bekendmaking van de voorgenomen herkapitalisatie van FBN en ABN AMRO.
03-12-2009	Publicatie van het rapport van de Algemene Rekenkamer over de verkoop van onderdelen ABN AMRO als EC Remedy
17-12-2009	Tweede Kamer stemt in met verkoop van onderdelen van ABN AMRO aan Deutsche Bank
23-12-2009	De staat verstrekt kapitaal aan ABN AMRO in de vorm van twee Mandatory Convertible Notes
24-12-2009	De staat doet een agiostorting op het aandelenkapitaal van FBN, gefinancierd door aflossing op langlopende lening.
31-12-2009	Beëindiging stand-by faciliteit voor kortlopende financieringen voor FBN
13-01-2010	ABN AMRO II (N-share) krijgt een banklicentie.
19-01-2010	Goedkeuring nieuw beloningsbeleid ABN AMRO door de staat als aandeelhouder.
06-02-2010	ABN AMRO II (N-share) wordt juridisch afgezonderd van ABN AMRO Holding. De naam ABN AMRO II verandert in ABN AMRO bank NV.
30-03-2010	De staat betaalt € 438 miljoen aan de andere consortiumpartijen in het kader van de afrekening tussen consortiumpartners (€ 218 miljoen) en voor een tijdelijke herkapitalisatie van RFS Holdings (€ 220 miljoen).
01-04-2010	Voltooiing van de EC Remedy door levering van onderdelen van ABN AMRO aan Deutsche Bank De staat verstrekt een Counter indemnity (garantie) ter waarde van €  950 miljoen aan ABN AMRO  ABN AMRO NV (het grootste deel van de voormalige N-share) wordt uit RFS Holdings BV gehaald en ondergebracht in de ABN AMRO Group NV. Het volledige staatsbelang in FBN wordt ondergebracht in de ABN AMRO Group NV De Mandatory Convertible Notes van € 2,6 miljard converteren in gewone aandelen ABN AMRO.
17-06-2010	De minister van Financiën informeert de Tweede Kamer dat hij als aandeelhouder van ASR Nederland N.V. een nieuw en duurzaam beloningsbeleid voor de raad van bestuur heeft vastgesteld.
30-06-2010	De Nederlandse staat stort € 490 miljoen op het aandelenkapitaal van ABN AMRO in het kader van de herkapitalisatie.
01-07-2010	Omzetting preferente aandelen FBN in bezit van FBN Preferred Investments in preferente aandelen ABN AMRO Group. FBN Preferred Investments is omgedoopt in ABN AMRO Preferred Investments. Juridische samenvoeging ABN AMRO Bank NV  en FBN NV onder de naam ABN AMRO Bank N.V.
30-07-2010	Verlenging onderzoek Europese Commissie naar staatssteun ABN AMRO
31-10-2010	Beëindiging Capital Relief Instrument
30-12-2010	De staat ontvangt couponrente voor de verstrekte converteerbare leningen (Mandatory Convertible Note) en voegt deze toe aan het eigen vermogen van ABN AMRO.
31-12-2010	Terugbrengen belang staat in RFS Holdings van 33,8% naar 1,2505%
05-04-2010	De Europese Commissie geeft onder voorwaarden toestemming voor een pakket steunmaatregelen en een herstructureringsplan voor de  ABN AMRO Group

Omhoog

Bevoegdheden Algemene Rekenkamer

Op grond van artikel 87 Comptabiliteitswet 2001 (CW) is de Algemene Rekenkamer bevoegd om onderzoek in te stellen bij alle dienstonderdelen van het Rijk, voor zover zij een en ander nodig acht voor het uitoefenen van haar taak. Voor wat betreft de deelneming in Fortis/ABN AMRO kan de Algemene Rekenkamer dus onderzoek doen bij het Ministerie van Financiën.

Op grond van artikel 91 CW, lid 1a heeft de Algemene Rekenkamer bevoegdheden bij naamloze en besloten vennootschappen, waarvan de staat het gehele of nagenoeg het gehele geplaatste aandelenkapitaal rechtstreeks houdt. Dit geldt voor de 100% deelnemingen in Fortis Verzekeringen Nederland NV en Fortis Corporate Insurance NV. De deelneming in Fortis Bank Nederland Holding NV is 97,8%. De wetsgeschiedenis van artikel 91 CW heeft bij de omschrijving "... of nagenoeg het gehele geplaatste aandelenkapitaal" de situatie op het oog dat de staat door omstandigheden buiten zijn bereik een of enkele aandelen niet heeft kunnen verkrijgen. De wetsgeschiedenis biedt voor de onderhavige situatie onvoldoende uitsluitsel. De Algemene Rekenkamer gaat er vooralsnog vanuit dat 97,8% in dit geval valt binnen de omschrijving "... of nagenoeg het gehele aandelenkapitaal", waarmee Fortis Bank Nederland Holding NV ook valt binnen haar bevoegdheden op grond van artikel 91 CW, lid 1a.
Op grond van artikel 91 CW, lid 1b heeft de Algemene Rekenkamer beperkte bevoegdheden bij naamloze en besloten vennootschappen, waarvan de staat rechtstreeks ten minste 5% houdt van het geplaatste aandelenkapitaal. Bij de laatstgenoemde vennootschappen kan de Algemene Rekenkamer geen onderzoek ter plaatse verrichten.

De AFM is belast met het markttoezicht op banken en verzekeraars en DNB is belast met het prudentieel en systeemtoezicht op financiële instellingen. Op grond van artikel 91 CW heeft de Algemene Rekenkamer bevoegdheden ten aanzien van AFM en DNB als toezichthouders in de financiële sector. Voor zover het taken van DNB betreft die betrekking hebben op de uitvoering van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, geldt artikel 91 CW niet (zie artikel 91, lid 3 en 4 CW), maar gelden de algemene bevoegdheden van artikel 87, lid 1 CW. In de memorie van toelichting van de CW 2001 is overigens aangegeven dat de Algemene Rekenkamer niet bevoegd is kennis te nemen van gegevens van DNB die herleidbaar zijn tot individuele personen of ondernemingen.

Omhoog