Wat is GIS?

• Wat is een Geografisch Informatiesysteem (GIS)?
• Wat betekent GIS voor de Algemene Rekenkamer?
• Hoe is geografische informatie te gebruiken?

Wat is een Geografisch Informatiesysteem (GIS)?

Met behulp van een geografisch informatie systeem (GIS) is het niet alleen mogelijk om gegevens over een bepaalde locatie op een kaart te laten zien, maar ook om verschillende soorten gegevens (kaartlagen) per locatie te analyseren en met elkaar in verband te brengen. Voorbeelden van gegevens die op een kaart weergegeven kunnen worden:

• postcodes;
• lengte- en breedtegraden;
• landen, provincies, gemeenten, wijken, straten.

Veel gegevens die gebruikt worden bij het maken van overheidsbeleid zijn gebonden aan een locatie. Het gaat dan niet alleen om gegevens over het milieu of ruimtelijke ordening, maar bijvoorbeeld ook om gegevens over onderwijs, gezondheid(szorg), werkgelegenheid, criminaliteit en ontwikkelingssamenwerking. 

De kaartlagen kunnen op basis van de locaties aan elkaar worden gekoppeld en gepresenteerd. Dit kan dan weer nieuwe informatie opleveren die zonder een GIS niet eenvoudig te achterhalen zou zijn. Bijvoorbeeld of een coffeeshop zich binnen of buiten 250 meter afstand van een school bevindt.

Een bijzondere vorm van geografische informatie is informatie die verzameld is via lucht- of satellietfoto's (aardobservatie).

Met een GIS kan een onderzoeker:

• eigen gegevens en gegevens van derden koppelen aan kaarten;
• complexe berekeningen maken en de resultaten ervan weergeven op kaarten;
• informatie opvragen over bepaalde thema’s om verschillen of overeenkomsten tussen (geografische) locaties te kunnen zien; 
• analyseren of er een relatie bestaat tussen gegevens door verschillende kaarten over elkaar heen of naast elkaar te leggen;
• trends in de tijd ontdekken;
• onderzoeksresultaten visueel aantrekkelijk presenteren.

Wat betekent GIS voor de Algemene Rekenkamer?

De Algemene Rekenkamer gebruikt steeds vaker gegevens afkomstig van geografische informatiesystemen (GIS) bij het uitvoeren van onderzoeken. Bijvoorbeeld voor het inzichtelijk maken van financiële en niet-financiële (beleids-)informatie. Door middel van geografische informatie is het mogelijk om:

• risico's in kaart te brengen;
• controles op te zetten en uit te voeren;
• resultaten van controles te analyseren.

Ook is het mogelijk om de uitkomsten van onderzoek in beeld te brengen.

Hoe is geografische informatie te gebruiken?

Bij het gebruiken van geografische informatie zijn de volgende stappen van belang:.

• Data verzamelen. Veel soorten GIS-data zijn te krijgen uit al dan niet openbare bronnen.
• Data converteren (optioneel). Over het algemeen zijn GIS-data afkomstig van overheden opgeslagen in gangbare bestandsformaten. Daarnaast kunnen de meeste GIS-applicaties meerdere bestandsformaten lezen en bewerken.
• Valideren. De verzamelde gegevens moeten gecontroleerd en goedgekeurd worden op basis van een aantal vooraf bepaalde kwaliteitscriteria. Denk bijvoorbeeld aan bron, actualiteit, volledigheid, methode van meten.
• Combineren. De grote kracht van GIS ligt in de mogelijkheid om kaartlagen te combineren (op of naast elkaar) .
• Relateren en analyseren. GIS heeft een grote toegevoegde waarde bij het relateren en analyseren van data op basis van de geografische positie.
• Presenteren. Geografische data kunnen op verschillende manieren gepresenteerd worden:

    - statisch: door middel van kaarten op papier of digitaal;
    - dynamisch: door geïnteresseerden de kans te geven lagen aan of uit te zetten;
    - interactief: door geïnteresseerden de kans te geven te navigeren, zelf analyses uit te voeren met functionaliteiten die u zelf beschikbaar kunt stellen.