Hoe staat het ervoor?

Voor 2009 zijn wij bovendien nagegaan of en hoe elk ministerie inzicht verwerft in de mogelijke oorzaken van het niet-naleven van de EU-aanbestedingsregels. We hebben daarvoor onderzocht hoe de auditdiensten de naleving van de Europese aanbestedingsregelgeving op de departementen hebben gecontroleerd. Wij constateerden het volgende:

• De meeste auditdiensten schenken voldoende aandacht aan het naleven van de EU-aanbestedingsregels, sommige doen dat niet.
• Als er fouten en onzekerheden worden geconstateerd, zijn daar verschillende verklaringen voor. Voorbeelden van deze verklaringen zijn ‘ten onrechte ervan uitgegaan dat raming onder grensbedrag Europese aanbesteding zou blijven’, ‘departementsleiding en directeuren zien onvoldoende toe op het voorkomen van aanbestedingsfouten’ en verschillende keren ‘ten onrechte niet Europees aanbesteed’. Deze laatste verklaring vinden wij onvoldoende als duiding van de achtergrond of oorzaak van het niet volgen van de Europese aanbestedingsregels. In Rijk verantwoord 2008 hebben wij de aanbeveling gedaan om door een grondige analyse van de achtergronden en de oorzaken van deze problematiek tot een structurele oplossing te komen.

Recente ontwikkelingen
Het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) heeft in 2009 een onderzoek laten uitvoeren naar de achtergronden en oorzaken van het niet-naleven van Europese aanbestedingregels binnen de rijksoverheid. Het eindrapport Analyse achtergronden niet-naleving Europese aanbestedingsregels binnen de Rijksoverheid dateert van maart 2010. Het ministerie kondigde maatregelen aan:

• het invoeren van categoriemanagement binnen departementen;
• het verbeteren van contractbeheer en contractmanaging (planning Europese aanbesteding en naleving contracten);
• het verbeteren van capaciteit/kwaliteit inkopers ten aanzien van Europees aanbesteden;
• het harmoniseren van het toetsingskader van departementale auditdiensten;
• het verbeteren van de voorbeeldfunctie van het management en de cultuur ten aanzien van de naleving van Europese aanbestedingsregels.

Dit rapport is op 15 april 2010 besproken in de interdepartementale commissie Inkoop en Aanbesteden (ICIA). Van het Ministerie van BZK hebben wij vernomen dat de aanbevelingen uit het rapport zullen worden opgenomen in het jaarplan van de ICIA.