Werkterrein Algemene Rekenkamer

• Instellingen op afstand van het Rijk
• Rechtspersonen met wettelijke taak besteden belastinggeld
• Onderzoek naar verantwoording en toezicht
• Geldstromen binnen de EU

Instellingen op afstand van het Rijk

Veel belangrijke taken die in de wet geregeld zijn, worden uitgevoerd door instellingen op afstand van het Rijk. Dat zijn organisaties en instellingen met een publieke taak, die niet tot de rijksoverheid behoren en die geheel (of gedeeltelijk) betaald worden met publiek geld. Denk bijvoorbeeld aan het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), de NOS, universiteiten en het Centrum voor Werk en Inkomen (CWI).

Deze ‘rechtspersonen met een wettelijke taak’ (rwt’s) geven jaarlijks in totaal rond de € 110 miljard uit aan onder meer:

• medische zorg;
• onderwijs;
• openbaar vervoer;
• uitvoering van de sociale zekerheid;
• handhaving van de openbare orde.

Rechtspersonen met wettelijke taak besteden belastinggeld

Rwt’s hebben uiteenlopende bronnen van inkomsten. Ze krijgen bijvoorbeeld geld binnen via premies die burgers betalen voor sociale zekerheid en zorg. Ook de kosten voor onder andere paspoorten en rijexamens zijn bronnen van inkomsten voor de rwt’s. Tot slot krijgen de rwt’s geld van de rijksoverheid. Daarom is het de taak van de Algemene Rekenkamer om hun financiële huishouding te controleren op rechtmatigheid, doelmatigheid en doeltreffendheid. We zijn alleen bevoegd om onderzoek te doen naar dát deel van het budget van de rwt’s dat van belastinggeld afkomstig is.

Onderzoek naar verantwoording en toezicht

Bij ons onderzoek naar rechtspersonen met een wettelijke taak onderzoeken we ook hoe de verantwoordelijkheid van de minister op een beleidsterrein geregeld is. Ook kijken we naar het toezicht van de minister op instellingen: kan de minister zijn of haar verantwoordelijkheid waar maken? En hoe verantwoordt de instelling en de minister zich over de uitvoering van het beleid? Door de kennis die we in dit onderzoek hebben opgedaan te delen willen we een bijdrage leveren aan goed openbaar bestuur.

Geldstromen binnen de EU

Jaarlijks doet de Algemene Rekenkamer onderzoek naar de controle op EU-gelden in Nederland. We kijken ook naar het beheer van dit geld. We richten ons daarbij onder meer op landbouwsubsidies en op geld dat Europa besteedt aan het wegwerken van structurele economische en sociale verschillen binnen en tussen de EU-lidstaten (de structuurfondsen).

• EU-trendrapport
  Elk jaar brengen we het zogenaamde ‘EU-trendrapport’ uit. Dat is een overzichtsrapport over beheer en controle van EU-geldstromen in Nederland. Het rapport gaat ook in op de ontwikkelingen in de EU en op de situatie in de andere lidstaten. Met de trendrapporten willen we bijdragen aan een verbetering van het financieel management van EU-geldstromen in Nederland en binnen de Europese Unie. 
• EU-lidstaatverklaring
  Het kabinet heeft in 2006 besloten jaarlijks een nationale verklaring (de EU-lidstaatverklaring) op te stellen over het beheer en de besteding van gelden van de EU in Nederland. Zo wil Nederland bijdragen aan een beter beheer, een betere verantwoording en een betere controle van het geld dat Nederland afdraagt aan en ontvangt vanuit de EU. De Algemene Rekenkamer beoordeelt jaarlijks de EU-lidstaatverklaring en stuurt hierover een rapport naar de Tweede Kamer.