Rijk verantwoord 2009

Beleidsinformatie steeds vaker niet toegelicht
Wij hebben voor de acht ministeries die niet deelnemen aan het experiment 'Verbeteren verantwoording en begroting' onderzocht in hoeverre er verantwoordingsinformatie over bereikte effecten beschikbaar is. De beschikbaarheid van beleidsinformatie in de jaarverslagen van ministeries is de afgelopen jaren amper toegenomen. Er wordt weinig vooruitgang geboekt in het concreter formuleren van doelstellingen en prestaties. In steeds meer gevallen wordt uitgelegd waarom informatie over effecten en prestaties ontbreekt. Dit gebeurde twee jaar geleden bij ruim een kwart van de doelstellingen, over 2009 is dit opgelopen tot 41 %.

Voor € 37 miljard aan uitgaven is zeer beperkt aangegeven of de ministers gedaan hebben wat zij van plan waren. Van in totaal € 44,3 miljard aan uitgaven in hun jaarverslagen nauwelijks aan of zij met dit geld bereikt hebben wat zij wilden bereiken.

Jaarverslagen 2009 in orde op uitzonderingen na
Wij hebben vastgesteld dat de informatie over dertien van de achttien onderzochte effect- en prestatiegegevens op deugdelijke wijze tot stand is gekomen en voldoet aan de verslaggevingsvoorschriften. De uitzonderingen zijn een aantal prestatiegegevens in het jaarverslag van de minister van Defensie en één prestatiegegeven in het jaarverslag van de minister van Justitie. Daarnaast signaleren wij een aantal verbeterpunten voor de totstandkoming van de informatie over het gevoerde beleid.

Bedrijfsvoering: verschillen tussen ministeries
Wij hebben rijksbreed in totaal 68 onvolkomenheden in de bedrijfsvoering geconstateerd. Het maximale aantal onvolkomenheden dat wij onderscheiden in onze kwaliteitskaart bedrijfsvoering is 1 471. Dit betekent dat wij bij minder dan 5% een onvolkomenheid constateren. Met enige voorzichtigheid kunnen we concluderen dat de bedrijfsvoering van het Rijk redelijk op orde lijkt te zijn. Daarbij merken wij op dat er tussen ministeries nog grote verschillen bestaan in het relatieve aantal onvolkomenheden in de bedrijfsvoering. Er is nog volop ruimte en noodzaak tot verbetering. Wij hebben een ernstige onvolkomenheid geconstateerd in het inkoopbeheer bij het Ministerie van Justitie. Daarnaast springen de Ministeries van BuiZa, Justitie, Financiën (Belastingdienst), Defensie en VWS er in negatieve zin uit ten opzichte van het rijksbrede beeld. Bij deze ministeries is in meer dan 5% van de bedrijfsvoeringsprocessen een onvolkomenheid in de bedrijfsvoering geconstateerd.

Rijksrekening op orde, op paar hardnekkige problemen na
Gedurende 2009 was net als in de jaren vóór de kredietcrisis sprake van een hoog niveau van rechtmatigheid van de verplichtingen, ontvangsten en uitgaven. Zo bedroeg het totaal aan fouten en onzekerheden in de uitgaven over 2009 € 777,1 miljoen, wat niet meer is dan 0,31% van het totaal van € 246,7 miljard aan uitgaven 2009. Bij twee ministeries (VROM en VWS) waren de onrechtmatigheden echter zo groot dat zij de tolerantiegrens voor het jaarverslag als geheel hebben overschreden. Wij zien af van het maken van bezwaar, maar blijven het terugdringen van deze fouten in 2010 wel volgen.