Subsidieregeling Milieukwaliteit Elektriciteitsproductie (MEP)

• Conclusies
• Reactie minister van EZ

Wij hebben onderzoek gedaan naar de subsidieregeling 'Milieukwaliteit Elektriciteitsproductie' (MEP). Producenten van groene stroom kunnen op grond van deze regeling subsidie krijgen. De regeling is van kracht geweest vanaf juli 2003. In augustus 2006 is zij voor nieuwe aanvragen stopgezet.

We hebben het onderzoek uitgevoerd op verzoek van de Tweede Kamer; die heeft ons gevraagd een onafhankelijk oordeel te vellen over de uitvoering en de resultaten van de MEP-regeling.

Conclusies

De minister van Economische Zaken (EZ) heeft zich met de MEP-subsidie eenzijdig gericht op het behalen van het beleidsdoel dat met de EU is afgesproken. Dat EU-doel houdt in dat in 2010 9% van de in Nederland verbruikte elektriciteit duurzaam moet zijn opgewekt: door middel van biomassaverbranding, zonne-energie, wind- of waterkracht. De minister heeft onvoldoende aandacht besteed aan de samenhang van de MEP-regeling met ándere beleidsdoelen op het gebied van duurzaamheid, zoals het doel om te komen tot een betrouwbare, schone en betaalbare energievoorziening. De MEP-regeling blijkt hiermee in de praktijk niet altijd consistent.

Zo is in de opzet van de MEP-regeling gerekend met een duurzame elektriciteitsproductie die grotendeels tot stand komt door verbranding van biomassa. Het is echter ongewis of er de komende jaren wel voldoende biomassa beschikbaar is. In dat opzicht draagt de MEP-regeling niet bij aan een betrouwbare energievoorziening. Verder is een elektriciteitsproductie die hoofdzakelijk tot stand komt door verbranding van biomassa niet altijd schoon. Bij sommige soorten biomassa - bijvoorbeeld palmolie - is de CO2-uitstoot net zo groot als bij het gebruik van fossiele brandstoffen.

Bovendien is de MEP-regeling in de praktijk strijdig met het uitgangspunt van betaalbaarheid. Gebleken is namelijk dat de aan energieproducenten verstrekte MEP-subsidies soms te hoog zijn geweest. Er is méér betaald dan nodig was om de startinvesteringen te compenseren.

Ook het financieel beheer van de MEP-regeling heeft te weinig aandacht van de minister gekregen. De uitgaven voor de MEP-regeling zijn binnen het ministerie niet goed gemonitord. Dat had wel gemoeten, zeker omdat de MEP-regeling een 'open einde-regeling' was: er was geen budgettair plafond en hoeveel bedrijven in welke mate gebruik zouden gaan maken van de regeling was niet afgebakend. De regeling was daardoor financieel slecht beheersbaar. Monitoring en toezicht vanuit het ministerie waren dus juist van groot belang.

Overigens is het geenszins zeker dat het beleidsdoel voor 2010 wordt gehaald. Dat komt vooral doordat er onzekerheid bestaat over de hoeveelheid elektriciteit die door middel van biomassaverbranding duurzaam kan worden opgewekt.

Omhoog

Reactie minister van EZ

De minister van EZ onderkent dat de MEP-regeling op een aantal punten verbeterd moet worden.

Over de bijdrage van biomassa aan de energievoorzieningszekerheid merkt de minister op dat biomassa in de praktijk vrij eenvoudig is te vervangen door andere brandstoffen. Over het niet CO2-neutraal zijn van biomassa zegt zij dat de CO2-winst bij biomassaverbranding groter is dan door ons wordt gesuggereerd. Zij zegt echter toe dat er bij toekomstige subsidiëring van biomassa goed gekeken zal worden naar de duurzaamheidscriteria.

Tot slot noemt de minister recente berekeningen waaruit zou blijken dat de doelstelling van 9% duurzame elektriciteit in 2010 nog steeds realistisch is. (Aangezien deze berekeningen hebben plaatsgevonden nadat ons onderzoek was afgerond, hebben wij deze nieuwe gegevens niet kunnen beoordelen.)

Omhoog